کد خبر: ۲۶۳۴۹۸

تاریخ انتشار کردن: شنبه ۰۲ تیر ۱۴۰۳ – ۰۷:۰۴

یائسگی وقتی رخ می‌دهد که یک زن ۱۲ ماه متوالی را بدون قاعدگی پشت سر گذاشته است. این مرحله بخشی طبیعی از روال افزایش سن و آخر سال‌های باروری است. به طور متوسط، یائسگی در سن ۵۱ سالگی اتفاق می‌افتد. زمان منتهی به یائسگی را پیش‌یائسگی می‌گویند. با شناخت این که یائسگی چیست، در روال افزایش سن از دغدغه‌ها و نگرانی‌های زنان کم می‌بشود و می‌توانند با تحول سبک زندگی در فرایندی سالم و مطلوب قرار بگیرند. در این مقاله درمورد این که یائسگی چیست و یائسگی زنان در چه وقتی رخ می‌دهد، سخن بگویید می‌کنیم. از علت یائسگی، روال تشخیص، درمان و موارد دیگر این دوره برایتان خواهیم او گفت. آگاهی از آنچه در دوران مذکور رخ می‌دهد، اهمیت بسیاری دارد.

یائسگی چیست؟

یائسگی یا پساقاعدگی یک قضیه فیزیولوژیک است که در زندگی همه‌ زنان به طور طبیعی رخ می‌دهد. با افزایش سن در خانم‌ها تخمدان‌ها هورمون کمتری (مخصوصا استروژن) ساخته و ترشح می‌کنند. به این علت، کم کم قاعدگی‌های فرد نامنظم می‌بشود و بعد از مدتی به طور کامل متوقف خواهد شد؛ در این شرایط فرد یائسه شده است.

سن یائسگی به چه عواملی بستگی دارد؟

احتمالا سوال کنید که سن یائسگی کی فرامی‌رسد. زیاد تر زنان در سنین ۴۵ تا ۵۵ سالگی یائسه خواهد شد. یقیناً سن یائسگی ربط دقیقی با قضیه وراثت دارد.  مسئله مهمی که باید به آن دقت داشته باشید این است که برخی از افراد سریعتر از موعد داخل دوران پساقاعدگی خواهد شد. این نوشته می‌تواند علت‌های ژنتیکی داشته باشد یا بخاطر عوامل محیطی همانند جراحی یا شیمی درمانی رخ دهد. در برخی موارد، دکتر زنان با تجویز داروهای هورمونی، علتاز سرگرفتن قاعدگی خواهد شد، اما بعضی اوقات هم امکان پیشگیری از یائسگی وجود ندارد و امکان پذیر فرد در سن کمتر از ۴۰ سال هم یائسه بشود.

 علائم یائسگی در زنان چیست؟

در ماه‌ها یا سال‌های منتهی به یائسه‌شدن، امکان پذیر این علائم یائسگی و نشانه‌ها را توانایی شوند:

• پریودهای نامنظم
• خشکی واژن
• گرگرفتگی
• لرز
• عرق شبانه
• مشکلات خواب
• تغییرات خلق‌وخو
• افزایش وزن و افت متابولیسم
• عرق سرد
• کم‌پشتی مو و خشکی پوست

علائم برای هر زن متفاوت است. شل شدن واژن هم در این سنین دور از انتظار نیست. دوره‌های پریود هم طبق معمولً در چرخه‌های مختصر‌تری اتفاق می‌افتد.

اولین علامت یائسگی

زیاد تر خانم‌ها ابتدا فهمید خواهد شد که تناوب پریود کمتر شده است، اما جریان شدیدتر و طویل‌تر می‌بشود. این حالت، برخی اوقات در اواسط دهه ۴۰ رخ می‌دهد. دربرخی موارد، یائسه‌شدن به علت صدمه یا برداشتن تخمدان و جراحی‌های مربوط به آن در لگن تشکیل می‌بشود.

مرحله های یائسگی

یائسگی به سه مرحله مهم تقسیم می‌بشود:

• قبل از یائسگی یا پیش‌یائسگی
• یائسگی
• و بعد از یائسگی

در طی این زمان، تخمدان‌ها اغاز به آتروفی یا تحلیل‌رفتن می‌کنند که علتکاهش تشکیل هورمون‌هایی می‌بشود که چرخه قاعدگی را تحریک می‌کنند. با افزایش سن زنان، تعداد تخمک‌ها در تخمدان به‌طور طبیعی افت اشکار می‌کند. در نتیجه، باروری افت می‌یابد. انتقال از دوران پیش از یائسگی به یائسگی به بعد از یائسگی طبق معمولً ۷ سال یا زیاد تر طول می‌کشد.

عقب انداختن سن یائسگی

تعداد بسیاری از پزشکان پیشنهاد می‌کنند که می‌توان سن یائسگی را با منفعت گیری از هورمون‌تراپی و نیز منفعت گیری از برخی قرص‌های هورمونی تا حد امکان به تعویق انداخت. برخی از پزشکان این کار را حتی تا ۶۰ سالگی انجام خواهند داد تا جایی که به یکباره روال قاعدگی در فرد متوقف بشود. همه‌ این عملیات به این منظور صورت می‌گیرد که بدن فرد زمان وقتی بیشتری از مزایا هورمون ارزشمندی همچون استروژن منفعت ببرد. یقیناً هورمون‌درمانی برای افرادی که مصرف‌کننده سیگار و الکل می باشند و یا افرادی که مبتلا به بیماری‌های مزمن همانند دیابت، ام اس، فشارخون بالا و… می باشند اصلا پیشنهاد نمی‌بشود.

تشخیص یائسگی 

پزشک برای تشخیص ورود زن به دوران یائسگی یک آزمایش خون تجویز می‌کند که سطح برخی از هورمون‌ها را در خون اندازه‌گیری کند؛ این هورمون‌ها طبق معمولً FSH و نوعی استروژن به نام استرادیول می باشند. به طور مداوم افزایش سطح FSH خون از ۳۰ میلی‌لیتر یا بالاتر، همراه با قطع قاعدگی برای یک سال متوالی، طبق معمولً قبول یائسگی است. آزمایش‌ بزاق و ادرار بدون نسخه (OTC) نیز در دسترس می باشند، اما غیرقابل مطمعن و پرهزینه می باشند. آزمایش خون اضافی که طبق معمولً برای قبول یائسگی منفعت گیری می‌بشود شامل موارد زیر است:

• آزمایش کارکرد تیروئید
• مشخصات چربی خون
• آزمایش کارکرد کبد
• آزمایش کارکرد کلیه
• تستوسترون، پروژسترون، پرولاکتین، استرادیول

در دوران یائسگی، سطح FSH و استروژن روزانه دچار نوسان می‌بشود، به این علت زیاد تر پزشکان این حالت را بر پایه علائم، سابقه پزشکی و اطلاعات قاعدگی تشخیص خواهند داد. پیشنهاد می‌کنیم که اگر علائم یائسگی را در خود می‌بینید، هر چه سریع تر به یکی از متخصصین زنان شهرتان، مراجعه کنید. برای مثال اگر ساکن شهرهای جنوبی ایران هستید، نه تنها در شهر خودتان بلکه دکتر زنان بندرعباس هم گزینه خوبی برای مراجعه و پیگیری وضعیتتان است. 

برای از بین بردن مشکلاتی همانند عفونت‌های زنان، مراقبت‌های نوزاد یا مشاوره باروری، باید به دکتر زنان بندرعباس مراجعه کنید. بهترین متخصص زنان و زایمان بندرعباس، در عرصه درمان ناباروری، مشاوره جنسی، بیماری‌های زنان، زایمان، پیشگیری از بارداری، سزارین، مشکلات قائدگی و تخمدان تخصص کافی دارد.

درمان یائسگی 

با اغاز یائسگی و علائم آن، بدن تشکیل استروژن را افت می‌دهد. هورمون تراپی روشی است که این استروژن از دست‌رفته را مجدد به بدن برمی‌گرداند تا علائمی چون گرگرفتگی یا حس ناراحتی در واژن را تسکین دهد. در هورمون‌درمانی برای افرادی که رحم خود را خارج نکرده‌اند، طبق معمول پروژسترون هم به همراه استروژن داخل بدن آن‌ها می‌بشود. این روش درمانی به دو روش صورت می‌گیرد که در ادامه آن‌ها را بازدید می‌کنیم. 

• هورمون درمانی سیستمیک استروژن :در این روش دوز استروژن بالاتری داخل بدن بیمار می‌بشود. هورمون‌ها از طریق قرص، برچسب‌های پوستی، حلقه، ژل، کرم یا اسپری داخل بدن بیمار خواهد شد.
• هورمون درمانی واژینال استروژن: در این روش دوز هورمون پایین‌تر است و به طور مستقیم داخل واژن می‌بشود. این روش زیاد تر برای افرادی مورد منفعت گیری قرار می‌گیرد که فقط به جستوجو تسکین علائم واژینال و ادراری یائسگی می باشند.

هورمون‌تراپی هم همانند دیگر راه حلهای درمان شیمیایی، خالی از عوارض نیست. ژنتیک، دوز مصرف و نوع هورمون‌تراپی مواردی می باشند که باید به طور منظم برسی شوند تا بیمار دچار عوارض نشود. شما با مشورت دکتر زنان می‌توانید از این شیوه درمانی و دیگر موارد مربوط به یائسگی اطلاعات کامل به دست بیاورید. متخصص زنان مشکلات مربوط به اندام‌های تناسلی زنانه را تشخیص می‌دهد و درمان می‌کند. این فرد با همه جنبه‌های سلامت جنسی همانند مراقبت‌های پیشگیرانه، غربالگری سرطان و معاینات فیزیکی سروکار دارد. متخصصان زنان شرایطی را که بر سیستم تشکیل همانند زنان تأثیر می‌گذارد، تشخیص خواهند داد و درمان می‌کنند.

چه وقتی باید به پزشک مراجعه کرد؟

پیشنهاد می‌کنیم که از همان روزهای اولی که نشانه‌های یائسگی را در خود می‌بینید، به دکتر زنان مراجعه کنید و تحت نظر باشید. پزشک متخصص، با پیشنهاد‌هایی در رابطه با تحول سبک زندگی، مصرف دارو و مکمل‌های مخصوص و ثبت و پیگیری روال تغییرات بدن شما، پشتیبانی می‌کند که در نهایت سلامت، داخل این دوره از زندگی خود شوید. به همین‌ترتیب، شما بهترین جواب را در برابر این سوال که یائسگی چیست و علت یائسگی چیست را از پزشک، دریافت می‌کنید. در عین حال، سلامت روان، سلامت قلب و کیفیت زندگی شما، نگه داری خواهد شد.

تشخیص و درمان اختلالات سیستم تشکیل همانند زنان، مشاوره جنسی و بارداری، تخصص دکتر زنان و زایمان است. از با اهمیت ترین ماموریت های دکتر زنان می‌توان به مراقبت‌های پیش و سپس از زایمان، مراقبت‌های بعد از زایمان، مدیریت درد زایمان و مشاوره باروری اشاره کرد.

برگرفته از مجله دکتردکتر(https://drdr.ir/mag/what-is-menopaus/)