
به گزارش ایسنا، یک مرد در ایالت فلوریدا آمریکا که مدتی قبل جراحی شکمی انجام داده بود، در حین صبحانهخوردن عطسه کرد و بلافاصله سرفه شدید آغاز شد. او ناگهان درد و حس خیسایی در پایین شکم را تجربه کرد و دید که چندین حلقه از رودههایش از شکاف زخم التیامنیافته بیرون آمدهاند. این بیمار برای جراحی اورژانسی به بیمارستان منتقل و رودهها به داخل شکم بازگردانده شدند.
عطسه یک سازوکار حفاظتی طبیعی است که با کنترل مرکز عطسه در بصلالنخاع، مواد تحریککننده مانند گردوغبار، باکتریها و ویروسها را از دستگاه تنفسی خارج میکند. در این فرآیند، ماهیچههای قفسه سینه منقبض شده، ریهها فشرده میشوند و هوا با سرعتی که میتواند تا ۱۵.۹ متر بر ثانیه برسد، از بدن دفع میگردد.
خطرات ناشی از خود عطسه
با وجود مزایای عطسه، گاهی شدت آن میتواند صدمههای جدی به بار آورد. عطسه شدید میتواند باعث بیرونزدگی ریه از طریق عضلات بیندندهای شود، بهویژه در افراد با ضعف عضلانی، چاقی شدید، بیماری مزمن انسداد ریه، دیابت یا سیگارکشیدن. همچنین مواردی گزارش شده که عطسه باعث پارگی بافتهای ظریف ریه و ورود هوا به فضای بین سینه و ریه شده است.
خطرات تنها به ریه محدود نمیمانند. پارگی پوشش ظریف مغز در اثر عطسه میتواند نوعی سکته مغزی ایجاد کند که در صورت تشخیص و درمان نکردن سریع، کشنده است. حتی اگر این پوشش پاره نشود، عطسه میتواند بر مغز تأثیر بگذارد و ضعف در یک طرف بدن یا اختلال بینایی را به همراه داشته باشد. افزایش ناگهانی فشار خون هنگام عطسه نیز میتواند باعث شکاف یا پارگی آئورت و خونریزی داخلی شود که نرخ مرگومیر ناشی از آن در ۴۸ ساعت اول به ۵۰ درصد میرسد. همچنین شکستگی استخوانهای اطراف چشم، استخوان گوش و جابهجایی ایمپلنتهای دندانی از دیگر صدمههای احتمالی است. بیاختیاری ادرار در حین عطسه نیز در افرادی با لگن ضعیف (به دلیل بارداری، زایمان، چاقی، یائسگی یا صدمه عصبی) رایج است.
نگهداشتن عطسه خطرناکتر است
با توجه به این صدمات، ممکن است فکر کنید بهتر است عطسه را نگه دارید، اما این کار بسیار خطرناکتر است. در سال ۲۰۲۳، یک مرد اسکاتلندی که با بستن دهان و بینی عطسه خود را مهار کرد، دچار پارگی نای شد. بستن راههای تنفسی باعث میشود فشار ناشی از عطسه تا ۲۰ برابر افزایش یابد و چون راههای خروج بستهاند، این فشار توسط اندامهای داخلی جذب میشود.
بدن انسان بهخوبی با عطسه کردن سازگار شده است و نگرانی از آن بیاساس است. اکثریت صدمههای ذکر شده در موارد نادر و خاص رخ میدهند؛ حتی اگر فردی مانند دونا گریفیتس باشد که ۹۷۶ روز متوالی عطسه کرده، یا یی یانگ که بلندترین صدای ثبتشده عطسه با شدت ۱۷۶ دسیبل (معادل صدای پرتاب موشک) را در نام خود ثبت کرده است.