
گروهی از پژوهشگران به رهبری کارولین پیوله از مؤسسهی پژوهشهای فراخورشیدی دانشگاه مونترال ماهیت بخارآلود سیاره GJ ۹۸۲۷ را با بهرهگیری از تکنیک طیفسنجی عبوری آشکار کردند.
طیفسنجی عبوری بر پایهی این اصل است که عناصر و مولکولهای شیمیایی نور را در طول موجهای خاص الکترومغناطیسی جذب میکنند. وقتی نور ستاره والد از جو سیاره میگذرد، گازهای موجود در آن جو طول موجهای مشخصی را حذف کرده و خطوطی در طیف نور ایجاد میکنند که وجود آن مولکولها را فاش میکند.
تا پیش از این اکثر سیارههای فراخورشیدی که با روش طیفسنجی عبوری بررسی شده بودند، جویای از هیدروژن و هلیوم داشتند که شبیه به جو غولهای گازی منظومه شمسی است. اما کارولین پیوله تأکید کرد سیاره GJ ۹۸۲۷ اولین سیاره فراخورشیدی است که با جوی غنی از مولکولهای سنگین همانند سیارههای سنگی منظومه شمسی کشف شده است. این یافته گامی بزرگ محسوب میشود.
سیاره GJ ۹۸۲۷ برای نخستین بار در سال ۲۰۱۷ توسط تلسکوپ فضایی کپلر شناسایی شد. این جهان در فاصله ۸٫۴ میلیون کیلومتری از ستاره والد GJ ۹۸۲۷ قرار دارد که تنها حدود ۶ درصد فاصله زمین تا خورشید است. به همین دلیل دورهی مداری آن کمتر از شش روز زمینی است و سیاره سوم شناخته شده در این سیستم ستارهای به شمار میرود.
تلسکوپ فضایی هابل در سال ۲۰۲۳ نشانههایی از بخار آب در جو این سیاره گزارش داد. با این حال دقت و حساسیت بالای جیمز وب همراه با تصویربردار فروسرخ نزدیک و ابزار طیفسنج NIRISS ثابت کرد که GJ ۹۸۲۷ نه تنها اثرات بخار آب دارد، بلکه جو آن به طور کامل از بخار آب تشکیل شده است. محققان معتقدند تعداد زیادی از چنین جهانهای بخارآلود و آبی در کهکشان وجود دارد.
نتایج این تحقیق در نشریهی استروفیزیکال ژورنال لترز منتشر شده است. متن کامل مقاله در آدرس https://iopscience.iop.org/article/۱۰.۳۸۴۷/۲۰۴۱-۸۲۱۳/ad6f00 در دسترس است.