سازمان بهداشت جهانی شیوع آبله‌میمون را مجددا حالت اضطراری جهانی اعلام کرد
سازمان بهداشت جهانی (WHO) در روز چهارشنبه به‌صورت رسمی اعلام کرد که شیوع سریع بیماری آبله‌میمون (ام‌پاکس) در کشور‌های آفریقایی اکنون یک حالت اضطراری بهداشتی از سطح بین‌المللی محسوب می‌شود.
این دومین‌بار در طول سه سال گذشته است که سازمان بهداشت جهانی همه‌گیری آبله‌میمون را به منزله حالت اضطراری جهانی تعیین می‌کند. پیش از این در ژوئیه ۲۰۲۲ نیز اقدام مشابه‌ی انجام شده بود. همه‌گیری پیشین تقریبا صد هزار نفر را که عمدتا مردان همجنس‌گرا و دوجنس‌گرا بودند در ۱۱۶ کشور جهان تحت تأثیر قرار داد و نزدیک به دویست نفر را به کام مرگ کشاند.
اما تهدید جاری آبله‌میمون مرگبار‌تر از دوره قبل است. از آغاز سال جاری می‌لادی تنها جمهوری دموکراتیک کنگو بیش از چهل و چهار هزار مورد ابتلا و پانصد و چهل و دو مورد مرگ را گزارش کرده است. زنان و کودکان زیر پانزده سال بیش از هر گروه دیگری در معرض خطر این بیماری قرار دارند.
هشدار‌های مسؤولان ارشد سازمان بهداشت جهانی
دکتر تدروس آدهانوم، دبیرکل سازمان بهداشت جهانی، بیان کرد تشخیص و گسترش سریع تبارشاخه‌ای تازه از آبله‌میمون در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، شناسایی آن در کشور‌های همسایه که پیش‌تر این بیماری را گزارش نکرده بودند و احتمال گسترش بیش‌تر در آفریقا و فرا‌تر از آن، عمیقا نگران‌کننده است.
شیوع بیماری در سیزده کشور آفریقایی گسترش یافته است؛ از جمله چند کشوری که تا کنون هرگز مورد ابتلا را ثبت نکرده بودند. در روز سه‌شنبه، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آفریقا نیز حالت اضطراری بهداشت عمومی برای امنیت این قاره را اعلام کرد. اتحادیه آفریقا سال گذشته اختیار اتخاذ چنین تصمیمی را به این مرکز اعطا کرده بود.
ضرورت کنترل سریع و اشتراک‌گذاری منابع
دکتر نیکول لوری، مدیر اجرایی واحد آمادگی و عکس‌العمل در ائتلاف نوآوری در آمادگی برای همه‌گیری که سازمانی غیر‌انتفاعی و حامیان مالی ساخت واکسن است، اظهار داشت به نفع کشور‌های آفریقایی و جهان است که شرایط را کنترل کرده و انتقال بیماری را در اسرع وقت متوقف کنیم.
اعلام حالت اضطراری بهداشت عمومی از سوی سازمان بهداشت جهانی با هدف ترغیب کشور‌های عضو برای آغاز آماده‌سازی در مواجهه با ظهور ویروس‌ها و اشتراک‌گذاری واکسن، درمان و سایر منابع حیاتی با کشور‌های فقیر‌تر انجام می‌شود.
تفاوت‌های اساسی با همه‌گیری سال ۲۰۲۲
همه‌گیری پیشین آبله‌میمون عمدتا در میان مردان دگرباش باقی مانده بود و ترکیبی از تغییرات رفتاری و واکسینیشین باعث کاهش آن شد. به عنوان مثال، موارد ابتلا در ایالات متحده از بیش از سی هزار مورد به نزدیک به هزار و هفتصد مورد کاهش یافت.
نسخه‌ای از آبله‌میمون که در کنگو در گردش است، خطر بالا‌تری دارد و نرخ مرگ‌ومیر آن در حدود سه درصد برآورد می‌شود؛ در حالی که این رقم در همه‌گیری سال ۲۰۲۲ تنها دو دهم درصد بود. عفونت آبله‌میمون می‌تواند تب، علائم تنفسی، درد‌های عضلانی، تورم غدد لنفاوی و طفح‌های پوستی روی دست‌ها، پاها، قفسه سینه، دهان یا اندام‌های تناسلی ایجاد کند.
گروه‌های آسیب‌پذیر و الگوی انتقال جدید
تا پیش از این، آبله‌میمون بیش‌تر از طریق مصرف گوشت آلوده یا تماس نزدیک با حیوانات و افراد مبتلا گسترش می‌یافت. بیش‌ترین مرگ‌ومیر‌ها در کودکان مناطق تحت شیوع در آفریقا دیده شده که دچار سوءتغذیه و بیماری‌های عفونی نظیر و با، سرخک و فلج اطفال هستند. کارشناسان بر این باورند که در صورت گسترش جهانی شیوع، کودکان در کشور‌های در حال توسعه به‌اندازه بسیار کمتری در برابر عفونت شدید آسیب‌پذیر خواهند بود.
سال گذشته، دانشمندان برای اولین بار انتقال جنسی تبارشاخه جدید آبله‌میمون را کشف کردند که موارد ابتلا به آن به‌طور تقریبی مساوی میان مردان و زنان جوان تقسیم شده بود. بر پایه تحلیل‌های ژنتیکی، در حدود ماه سپتامبر ویروس جهش‌هایی را کسب کرد که باعث افزایش انتقال در میان انسان شده است.
ویروس جدید تا کنون خارج از قاره آفریقا مشاهده نشده است. بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آفریقا، بیش از هفده هزار و پانصد مورد مشتبه و تاییدشده در سیزده کشور وجود داشته و اکثر موارد مرگ‌ومیر در کنگو رخ داده است.