[ad_1]
نوشته و ویرایش شده توسط مجله ی سودو تکنولوژی

خط فرمان یا ترمینال، جزئی جدانشدنی از توزیع‌های لینوکسی به‌شمار می‌آید، جایی که کوچک‌ترین جزء سیستم لینوکسی را می‌توان به وسیله‌ی آن کنترل کرد. یکی از کاربرد‌های بی‌شمار ترمینال در لینوکس، توانایی مدیریت کامل نصب و حذف پکیج‌ها یا نرم‌افزارها در این سیستم‌ها است.

هرچند رابط‌های گرافیکی همانند Software Center در اوبونتو یا GNOME Software در فدورا مدیریت نرم‌افزارها را آسان می‌کنند، منفعت گیری از ترمینال طبق معمولً سریع تر و کارآمدتر است؛ به‌اختصاصی وقتی که با چندین پکیج یا اسکریپت سروکار دارید. آگاهی از چگونگی حذف نرم‌افزار از طریق خط فرمان می‌تواند به شما در مدیریت منبع های سیستم، آزاد کردن فضا یا حذف برنامه‌های غیرضروری پشتیبانی کند.

هر توزیع لینوکسی پکیج‌منیجر خاص خود را دارد (ابزاری برای نصب، به‌روزرسانی و حذف نرم‌افزارها) و هر یک نیازمند رویکرد و دستورات متغیری برای حذف نرم‌افزارها است. به گفتن مثال، اوبونتو (مبتنی بر دبیان) از پکیج‌منیجر apt، فدورا از dnf و آرچ لینوکس از pacman منفعت گیری می‌کند. به‌علت همین تنوع در پکیج‌منیجرها، در این آموزش به فرایند حذف نرم‌افزارها و پاکسازی سیستم در چند توزیع‌ محبوب لینوکس می‌پردازیم.

قبل از اغاز آموزش، برای داشته باشید که اکثر دستورات برای حذف نرم‌افزار نیاز به دسترسی مدیریتی (root یا sudo) دارند. هنگامی که دستوری را با sudo اجرا می‌کنید، از شما خواسته می‌بشود رمز عبور خود را داخل کنید (این رمز زمان تایپ نمایش داده نمی‌بشود). برخی از عملیات‌ها نیز امکان پذیر نیاز به قبول داشته باشند؛ به این علت همیشه اعلان‌ها را با دقت بخوانید تا از تغییرات ناخواسته جلوگیری کنید.

پیش از توضیح راه حلهای حذف پکیج‌، باید بدانید از چه توزیع لینوکسی منفعت گیری می‌کنید و چه پکیج‌هایی روی آن نصب می باشند. با دانستن توزیع لینوکس، می‌توان به پکیج‌منیجر مورد منفعت گیری‌ی آن پی برد.

شناسایی توزیع لینوکس

برای این که بدانید از چه توزیع لینوکسی منفعت گیری می‌‌کنید، از دستور زیر منفعت گیری کنید:

HiveLocity

این دستور در زیاد تر توزیع‌ها (به‌جز موارد خاص از جمله آلپاین لینوکس) کار می‌کند و توزیع و نسخه‌ی لینوکس شما را مشخص می کند.

فهرست کردن پکیج‌های نصب‌شده

برای حذف نرم‌افزار، طبق معمولً سودمند است بدانید چه نرم‌افزارهایی روی سیستم شما نصب شده‌اند. هر توزیع لینوکس دستوری دارد که همه پکیج‌های نصب‌شده را مشخص می کند:

توزیع

دستور

اوبونتو/دبیان

apt list –installed یا dpkg –list

فدورا

dnf list installed

رد‌هت/سنت‌او‌اس (RHEL/CentOS)

yum list installed

آرچ لینوکس

pacman -Q

سوزه/اوپن‌سوزه (SUSE/OpenSUSE)

zypper packages –installed-only

آلپاین لینوکس

apk list -I

این دستورات فهرستی از همه نرم‌افزارهای نصب‌شده روی سیستم شما اراعه خواهند داد. سپس می‌توانید پکیج خاصی که تصمیم حذف آن را دارید، اشکار کنید.

پیش‌تر در مقاله‌ای جداگانه به این که چطور برنامه‌ها و پکیج‌های نصب‌شده در لینوکس را مدیریت کنیم پرداخته‌ایم.

حذف نرم‌افزار در لینوکس از طریق ترمینال

در ادامه به دستورات مهم حذف پکیج‌ها در توزیع‌های معروف لینوکس و دستورات کاربردی برای پاک‌سازی زیاد تر سیستم می‌پردازیم.

اوبونتو/دبیان

برای حذف یک پکیج در اوبونتو یا دبیان باید از پکیج‌منیجر apt منفعت گیری کنید. دستورات ملزوم برای این‌ کار به‌شرح زیر است:

  • حذف پکیج اما نگه‌داشتن فایل‌های پیکربندی (Configuration):

sudo apt remove <package_name>

استفاده از دستور sudo apt remove به جای sudo apt purge برای حذف پکیج‌ها

HowToGeek

  • حذف پکیج به همراه فایل‌های پیکربندی:

sudo apt purge <package_name>

اجرای دستور sudo apt purge برای حذف GIMP در ترمینال لینوکس

HowToKeep

  • حذف وابستگی‌ها‌ی (Dependency-ها) بدون منفعت گیری بعد از حذف نرم‌افزار:

نکات اضافی برای اوبونتو/دبیان

۱. بازدید وابستگی‌ها: برای دیدن وابستگی‌های یک پکیج قبل از حذف، از دستور زیر منفعت گیری کنید:

apt-cache depends <package_name>

این چنین کاری به شما پشتیبانی می‌کند تا از حذف اشتباهی پکیج‌های مورد نیاز جلوگیری کنید.

۲. حذف چندین پکیج: برای حذف چندین پکیج به‌طور هم‌زمان از دستور زیر منفعت گیری کنید:

sudo apt remove package_name1 package_name2 package_name3

۳. حذف نرم‌افزار نصب‌شده از سورس: اگر نرم‌افزاری را از سورس با منفعت گیری از make و make install نصب کرده‌اید، به دایرکتوری سورس بروید و دستور زیر را اجرا کنید:

۴. پاکسازی کش پکیج‌ها: برای پاکسازی کش پکیج‌ها از دستور زیر منفعت گیری کنید:

اجرای دستور sudo apt clean برای پاکسازی کش پکیج‌ها در ترمینال لینوکس.

HowToGeek

فدورا از پکیج‌منیجر dnf برای مدیریت نرم‌افزار‌ها منفعت گیری می‌کند. فرایند حذف پکیج‌ها با منفعت گیری از dnf به شرح زیر است:

  • حذف پکیج اما نگه‌داشتن وابستگی‌ها و فایل‌های پیکربندی:

sudo dnf remove <package_name>

اجرای دستور sudo dnf remove برای حذف پکیج‌ها در فدورا

HowToGeek

  • حذف پکیج به همراه وابستگی‌ها و فایل‌های پیکربندی:

sudo dnf erase <package_name>

  • حذف وابستگی‌های بدون منفعت گیری بعد از حذف نرم‌افزار:
اجرای دستور sudo dnf autoremove برای حذف وابستگی‌های غیرضروری در فدورا
اجرای دستور sudo dnf autoremove gimp برای حذف gimp به‌همراه وابستگی‌های غیرضروری‌ آن در فدورا

HowToGeek

نکات اضافی برای فدورا

۱. بازدید وابستگی‌ها (Dependency-ها): برای دیدن وابستگی‌های یک پکیج قبل از حذف، از دستور زیر منفعت گیری کنید:

repoquery –requires <package_name>

مسئله: پیش از منفعت گیری از این دستور، یقین شوید که پکیج yum-utils روی فدورای شما نصب است. پکیج مذکور را می‌توانید با دستور sudo dnf install yum-utils نصب کنید.

۲. حذف چندین پکیج: برای حذف چندین پکیج به‌طور هم‌زمان از دستور زیر منفعت گیری کنید:

sudo dnf remove package_name1 package_name2 package_name3

۳. حذف نرم‌افزار نصب‌شده از سورس: به‌روش حرف های‌شده برای اوبونتو/دبیان رجوع کنید.

۴. پاکسازی کش پکیج‌ها: برای پاکسازی کش پکیج‌ها از دستور زیر منفعت گیری کنید:

رد‌هت/سنت‌او‌اس

در RHEL/CentOS نسخه‌های ۷ و پایین‌تر، از yum به‌گفتن پکیج‌منیجر پیش‌فکر منفعت گیری می‌بشود. در نسخه‌های ۸ به بالا، dnf جانشین yum شده است و به‌علت مدیریت بهتر وابستگی‌ها و شدت زیاد تر، کارایی بهتری دارد. برای حذف نرم‌افزار از طریق yum و dnf به‌صورت زیر عمل کنید:

  • برای حذف یک پکیج (در yum):

sudo yum remove <package_name>

حذف نرم‌افزار در RHEL، CentOS یا Oracle Linux با استفاده از دستور yum
حذف نرم‌افزار در RHEL و CentOS با منفعت گیری از دستور yum

Cyberciti

مسئله: برخلاف dnf و apt، در yum دستوری برای حذف یک پکیج به‌همراه فایل‌های پیکربندی آن وجود ندارد و باید این کار به‌صورت دستی انجام بشود.

  • برای حذف یک پکیج (در dnf): برای نسخه‌های سنت‌او‌اس یا ردهت ۸ به بالا از dnf به‌جای yum منفعت گیری کنید:

sudo dnf remove <package_name>

نکات اضافی برای رد‌هت/سنت‌او‌اس

۱. بازدید وابستگی‌ها: همانند فدورا، می‌توانید از دستور زیر برای بازدید وابستگی‌های یک پکیج پیش از حذف آن منفعت گیری کنید (از نصب بودن yum-utils مطمعن حاصل کنید):

repoquery –requires <package_name>

۲. حذف چندین پکیج: برای حذف چندین پکیج به‌طور هم‌زمان در yum و dnf به‌‌ترتیب از یکی از دستورات زیر منفعت گیری کنید:

sudo yum remove package_name1 package_name2 package_name3

sudo dnf remove package_name1 package_name2 package_name3

۳. حذف نرم‌افزار نصب‌شده از سورس: به‌روش حرف های‌شده برای اوبونتو/دبیان رجوع کنید.

۴. پاکسازی کش: برای پاکسازی کش پکیج‌ها در yum و dnf به‌‌ترتیب از یکی از دستورات زیر منفعت گیری کنید:

sudo yum clean all #RHEL/CentOS 7 and lower

sudo dnf clean all #RHEL/CentOS 8 and higher

در آرچ لینوکس، برای مدیریت نرم‌افزارها از پکیج‌منیجر pacman منفعت گیری می‌بشود. برای حذف نرم‌افزار به این صورت عمل کنید:

  • برای حذف یک پکیج و نگه‌داشتن وابستگی‌ها و فایل‌های پیکربندی آن:

sudo pacman -R <package_name>

اجرای دستور pacman برای مدیریت پکیج‌ها در لینوکس
اجرای دستور pacman برای حذف پکیج‌ها در لینوکس

Cyberciti

  • برای حذف یک پکیج همراه با وابستگی‌ها و فایل‌های پیکربندی آن:

sudo pacman -Rns <package_name>

نکات اضافی برای آرچ لینوکس

۱. بازدید وابستگی‌ها: برای نمایش درخت وابستگی‌های یک پکیج از دستور زیر منفعت گیری کنید:

۲. حذف چندین پکیج: برای حذف چندین پکیج به‌طور هم‌زمان از دستور زیر منفعت گیری کنید:

sudo pacman -R package1 package2 package3

۳. حذف نرم‌افزار نصب‌شده از سورس: به‌روش حرف های‌شده برای اوبونتو/دبیان رجوع کنید.

۴. پاکسازی کش: برای پاکسازی کش پکیج‌ها از دستور زیر منفعت گیری کنید:

سوزه/اوپن‌سوزه

در SUSE یا OpenSUSE از پکیج‌منیجر zypper برای مدیریت نرم‌افزارها منفعت گیری می‌بشود. برای حذف نرم‌افزار به‌صورت زیر عمل کنید:

  • برای حذف یک پکیج:

sudo zypper remove <package_name>

اجرای دستور zypper برای مدیریت پکیج‌ها در توزیع‌های مبتنی بر OpenSUSE
اجرای دستور zypper برای حذف پکیج‌ها در توزیع‌های مبتنی بر OpenSUSE

Cyberciti

  • برای حذف وابستگی‌های بدون منفعت گیری همراه با پکیج:

sudo zypper remove –clean-deps <package_name>

نکات اضافی برای سوزه/اوپن‌سوزه

۱. بازدید وابستگی‌ها: برای دیدن وابستگی‌های یک پکیج قبل از حذف، از دستور زیر منفعت گیری کنید:

zypper info –requires <package_name>

۲. حذف چندین پکیج: برای حذف چندین پکیج به‌طور هم‌زمان از دستور زیر منفعت گیری کنید:

sudo zypper remove package1 package2 package3

۳. حذف نرم‌افزار نصب‌شده از سورس: به‌روش حرف های‌شده برای اوبونتو/دبیان رجوع کنید.

۴. پاکسازی کش: برای پاکسازی کش پکیج‌ها از دستور زیر منفعت گیری کنید:

آلپاین لینوکس

در آلپاین لینوکس از پکیج‌منیجر apk منفعت گیری می‌بشود. حذف نرم‌افزار زیاد ساده است:

  • برای حذف یک پکیج به همراه وابستگی‌های بدون منفعت گیری‌ی آن:

sudo apk del <package_name>

اجرای دستور apk برای مدیریت پکیج‌ها در توزیع‌های مبتنی بر Alpine Linux
اجرای دستور apk del برای حذف پکیج‌ها در آلپاین لینوکس

Cyberciti

نکات اضافی برای آلپاین لینوکس

۱. به‌روزرسانی ایندکس قبل از حذف: پیش از حذف نرم‌افزار، بهتر است ایندکس پکیج‌ها را به‌روزرسانی کنید:

۲. حذف چندین پکیج: برای حذف چندین پکیج به‌طور هم‌زمان از دستور زیر منفعت گیری کنید:

sudo apk del package1 package2 package3

مطمعن از حذف نرم‌افزار

بعد از حذف یک پکیج، برای مطمعن از پیروزی‌آمیز بودن فرایند حذف، می‌توانید مجدد آن پکیج را با منفعت گیری از دستور لیست کردن مربوط به توزیع خود و پایپ کردن نتایج از طریق grep جست‌وجو کنید:

  • اوبونتو/دبیان:

dpkg –list | grep <package_name>

dnf list installed | grep <package_name>

pacman -Q | grep <package_name>

  • ردهت/سنت‌او‌اس:

yum list installed | grep <package_name> یا rpm -qa | grep <package_name>

  • سوزه/اوپن‌سوزه:

zypper se –installed-only <package_name>

  • آلپاین لینوکس:

apk info | grep <package_name>

اگر نتیجه‌ای برای پکیج مورد نظر اشکار نشود، عملیات حذف موفق بوده است.

با منفعت گیری از دستورات گفتن‌شده می‌توانید از طریق ترمینال، کنترل کامل نرم‌افزارهای لینوکسی را به‌دست بگیرید. میانه فرایند حذف نصب، همیشه وابستگی‌ها و نام پکیج‌ها را با دقت بازدید کنید تا از ناپایداری احتمالی سیستم جلوگیری بشود.

اگر به توزیع مورد نظر شما در این مقاله اشاره نشده است یا روش بهتری برای مدیریت نرم‌افزارها در لینوکس سراغ دارید، لطفاً نظر خود را با ما به اشتراک بگذارید.

دسته بندی مطالب

مقالات کسب وکار

مقالات فناوری

مقالات آموزشی

مقالات سلامتی

[ad_2]