کد خبر: ۲۷۱۱۷۹

تاریخ انتشار کردن: شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۳ – ۱۳:۰۴

به نقل از بهداشت نیوز اصلاح شیوه زندگی، با اهمیت ترین اصل برای پیشگیری از تعداد بسیاری از بیماری‌های گوناگون است که مورد قبول و اصرار همه صاحب نظران، سازمان‌های جهانی و نظام سلامت قرار گرفته است.

– اولین پیشنهاد و اصل در سلامت قلب، ترک دخانیات است، چرا که مصرف سیگار، با اهمیت ترین عامل در تشکیل و تشدید گرفتگی عروق قلب است. شایع‌ترین علت سکته‌های قلبی در مردان زیر ۵۰ سال مصرف سیگار و مواد مخدر است. در صورت ابتلاء به بیماری قلبی، بهبودی کامل بدون ترک سیگار امکانپذیر نیست حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران نیز برای سلامت شما زیان اور است.

اگر مصرف دخانیات را ترک نکنید، گمان مرگ و میر و سکته قلبی تا ۵ سال آینده در شما ۵۰ درصد زیاد تر از فردی است که ترک کرده است. اگر سیگار می‌کشید برای ترک آن اقداماتی را باید در دستور کار خود قرار دهید؛ خودتان را از شرّ انواع سیگار و زیر سیگاری خلاص کنید، به خانواده و دوستان خود بگویید که تصمیم به ترک سیگار دارید، از پزشک خود در رابطه داروهایی که ترک سیگار را آسان‌تر می‌کنند، سوال کنید، اگر اولین بار موفق به ترک سیگار نشدید، تسلیم نشوید و مجدد امتحان و دقت کنید که دارو با تجویز پزشک، میل و وسوسه شما به مصرف سیگار را زیاد کمتر می‌کند.

هرچند قسمت عمده‌ای از مردم بر این باورند که مصرف قلیان، زیان کمتری نسبت به سیگار به سلامت بدن و به اختصاصی بر قلب داخل می‌کند اما بر پایه تحقیقات انجام شده مصرف قلیان نه تنها زیان کمتری نسبت به مصرف سیگار ندارد بلکه می‌تواند زیانبارتر نیز باشد به این علت پیشنهاد می‌بشود هیچ زمان تسلیم باورهای عامی در خصوص قلیان نشوید و نه تنها از مصرف قلیان اکیداً خودداری بلکه از محیط‌هایی همچون قهوه خانه‌ها و سفره خانه‌ها که قلیان در آنها مصرف می‌بشود، دوری کنید.

از نظر دیگر مطالعات ثابت کرده مصرف تریاک در تشکیل یا تشدید بیماری عروق قلبی به اندازه سیگار و در جوانان حتی زیاد تر از آن تاثییر مخرب دارد به این علت دقت کنید فریب باورهای غلط شایع مبنی بر این که مصرف تریاک برای قلب بی زیان و یا حتی سودمند است را نخورید و برای ترک تریاک در اولین زمان ممکن عمل کنید. مراکز ترک اعتیاد نیز در انجام این کار تحت نظر پزشک متخصص، پشتیبانی کننده می باشند.

– دومین اصل مهم در سلامت قلب، کنترل چربی خون بالا است. کلسترول و تری گلیسرید دو نوه چربی می باشند که در جریان خود وجود دارند و از اجرای مهم خون به شمار می‌روال ولی به علت خاصیت رسوب در جداره رگ‌ها به اختصاصی رگ‌های قلب، افزایش این چربی‌ها در خون خطرناک بوده و می‌تواند به ابراز بیماری‌های قلبی منجر بشود. پزشک از طریق آزمایش خون از مقدار چربی خون شما آگاه می‌بشود.

به گمان زیادً تا کنون اسم کلسترول خوب یا HDL و کلسترول بد یا LDL را شنیده و یا در آزمایش خون دیده اید اما مهم است بدانید افت مقدار کلسترول خوب و افزایش مقدار کلسترول بد برای شما زیان اور است. در صورتی که آزمایش خون مشخص می کند چربی خون شما بالاست یا سابقه بیماری قلبی دارد جهت افت خطر بیماری‌های قلبی پیشنهاد می‌بشود این نکات را مراعات کنید:

چربی‌های اشباع و ترانس مصرف نکنید؛ این چربی‌های زیان اور در مواد غذایی همانند روغن نباتی جامد، روغن حیوانی، کره، مارگارین، خامه، چربی‌های گوشت و پوست مرغ به مقدار زیاد وجود دارد. غذاهایی که کلسترول اشباع شده بسیاری دارند همانند کله پاچه، مغز، دل و جگر حتی به طور کبابی، کباب کوبیده، سوسیس و کالباس حتی به طور تنوری را مصرف نکنید. سیگار و دیگر دخانیات را ترک و بیماری دیابت و وزن تان را کنترل کنید. این چنین افزایش فعالیت‌های بدنی و مصرف میوه‌ها، سبزیجات تازه، حبوبات و غلات، پیشنهاد می‌بشود.

– سومین اصل مهم، کنترل دیابت است. دیابت یا بیماری قند خون نوعی بیماری مزمن است که در آن توانایی سوخت و ساز کامل قندها، افت می‌یابد. علت دیابت، افتیا نبوده است هورمونی به نام انسولین یا گیرنده‌های قند روی سلول‌های بدن است. مقدار قند خون طبیعی در حالت ناشتا ۷۰ تا ۱۰۵ میلی گرم در دسی لیتر خون است که طبق معمولً تا ۲ ساعت سپس از خوردن غذا باید حداکثر به ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر برسد. اگر قندخون ناشتا در دوبار اندازه گیری متوالی، زیاد تر از ۱۲۶ میلی گرم در دسی لیتر خون باشد فرد مبتلا به دیابت است. مقصد از درمان بیماری دیابت، پایین آوردن قند خون و رساندن آن به مقدار طبیعی است.

در صورتی که دیابت کنترل نشود، قند بالا به عروق بدن صدمه می‌زند. به گفتن نمونه با خراب کردن دیواره عروق بزرگ همانند عروق قلبی و مغزی می‌تواند تبدیل سکته

قلبی و مغزی شده و در عروق کوچک همانند کلیه و چشم علتنارسایی کلیه و در موارد شدید حتی نابینایی بشود. دیابت یک عامل خطرزای مهم در بیماری‌های قلبی و عروقی است. اگر مبتلا به دیابت هستید به دقت به مطالب زیر دقت کنید.

دانش و آگاهی خود را در رابطه بیماری دیابت، راه حلهای کنترل و پیشگیری از عوارض آن افزایش دهید. رژیم غذای دیابتی قلبی را مراعات کنید. کنترل وزن را جدی بگیرید. ورزش و فعالیت‌های جسمانی را فراموش نکنید. داروهای دیابتی و قلبی را مطابق دستور پزشک به طور صحیح و به موقع مصرف کنید. قندخون تان را در منزل به روش صحیح اندازه گیری و در زمان‌های تعیین شده به آزمایشگاه مراجعه کنید. اگر برای کنترل قند خون تان دارو مصرف می‌کنید، مواظب علائم و نشانه‌های افت بیشتر از حد قند خون همانند سر درد، لرز، خستگی، ضعف، تعریق و گرسنگی باشید.

– پیشنهاد چهارم، کنترل پرفشاری خون است که باید مورد دقت قرار دارد. پرفشاری خون علتتحمیل سختی غیرطبیعی به دیواره قلب و عروق می‌بشود در نتیجه می‌تواند تبدیل بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و بیماری‌های کلیه بشود. در صورت ابتلاء به پرفشاری خون، سختی خون تان را هر دو هفته یا ماهیانه به طور منظم اندازه گیری، داروهای پایین آورنده فشارخون را مطابق دستور پزشک مصرف و به طور منظم و حداقل روزی نیم ساعت نرمش و پیاده روی کنید. مصرف نمک و غذاهای سریع یا فست فود را افت داده و از مصرف سیگار و دخانیات خودداری کنید. وزن را در حد مناسب نگه داشته، استرس و نگرانی را تا حد امکان، کنترل و در موارد اضطراب به روانپزشک مراجعه کنید. روزانه حداقل ۵ وعده سبزی و میوه تازه منفعت گیری کنید.

– پنجمین پیشنهاد، کنترل سندروم متابولیک* است. سندروم متابولیک مجموعه عواملی است که در ابراز و تشدید بیماری‌های قلبی مؤثر است. در صورتی که سه عامل از ۵ عاملی که در ادامه حرف های می‌بشود، در فردی وجود داشته باشد وی مبتلا به سندروم متابولیک است. قندخون ناشتا بیشتر از ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر، تری گلیسرید زیاد تر از ۱۵۰ میلی گرم در دسی لیتر، کلسترول خوب کمتر از ۴۰ میلی گرم در آقایان و کمتر از ۵۰ در بانوان، فشارخون سیستولیک زیاد تر از ۱۳۰ میلی متر در جیوه یا فشارخون دیاستولیک زیاد تر از ۸۵ میلی متر جیوه و دور شکم مساوی یا بیشتر از ۸۰ سانتی متر در خانم‌ها و ۹۴ سانتی متر یا زیاد تر در آقایان.

در صورتی که جزو مبتلایان به سندروم متابولیک هستید این موارد را برای جلوگیری از پیشرفت بیماری‌های قلبی مراعات کنید: عادت‌های غذایی را اصلاح و نمک، چربی، قند و نشاسته شامل نان و برنج کمتر مصرف کنید و ضمن مصرف میوه و سبزیجات تازه، ورزش کنید و عوامل خطرزای قلبی شامل فشارخون بالا، چربی خون بالا، دیابت، چاقی و استرس را کنترل کنید.

– ورزش و فعالیت‌های جسمانی پیشنهاد مهم و ششم است. یکی از عوامل خطرزای بیماری‌های قلبی و عروقی، کم تحرکی است که خوشبختانه با ساده‌ترین و کم هزینه ترین راه حلها قابل اصلاح است. کم تحرکی علتافزایش چربی‌های بد در خون، قند خون، فشارخون بالا و وزن شده و با افت جریان خون در رگ‌ها، گمان لخته شدن خون را نیز افزایش می‌داد. با انجام ورزش‌های سبک همانند نرمش، شنا و پیاده روی حتی به زمان ۳۰ دقیقه و ۳ روز در هفته می‌توانید اثرات مثبت ورزش را روی تحکیم عضلات قلب و بهبود تنفس خود حس کنید.

پیشنهاد می‌بشود به طور تدریجی فعالیت بدنی خود را افزایش دهید. پیاده روی را ۳ بار در روز و هر بار به زمان ۱۰ دقیقه اغاز کنید و کم کم زمان آن را افزایش دهید. پیاده روی در فضاهای باز و پارک‌های توان روحی و جسمی را افزایش می‌دهد. در صورتی که به انجام ورزش‌های حرفه‌ای علاقه دارید قبل از اغاز هر نوع ورزش حرفه‌ای با پزشک خود مشورت و بعد از انجام هر ورزشی که ضربان قلب شما را افزایش می‌دهد، حتماً به زمان ۱۰ تا ۱۵ دقیقه به تمرینات کششی یا پیاده روی پرداخته و از قطع ناگهانی فعالیت بدنی خودداری کنید.

– پیشنهاد هفتم، مراعات اصول تغذیه سالم است چراکه مراعات رژیم غذایی صحیح می‌تواند در کنترل فشارخون، دیابت، وزن و دیگر عوامل خطرزای بیماری‌های قلبی عروقی مؤثر باشد. به همین علت در رژیم غذایی بیماران قلبی، کنترل مقدار مصرف روزانه چربی، نمک و قند اهمیت خاصی دارد. تغذیه سالم از با اهمیت ترین اصول در سلامت افراد و پیشگیری از ابتلاء به تعداد بسیاری از بیماری‌ها است و از نظر دیگر تغذیه سالم علتتسریع در روال بهبودی افراد از بیماری‌ها نیز می‌بشود.

– کنترل اضافه وزن و چاقی و شاخص توده بدنی پیشنهاد هشتم برای پیشگیری از ابتلاء به بیماری‌های گوناگون به اختصاصی بیماری‌های قلبی و عروقی است. اضافه وزن از راه‌های مختلفی سلامت قلب را به خطر می‌اندازد از جمله افزایش فشارخون، بالا بردن چربی خون و حتی افزایش گمان ابتلاء به دیابت. به این علت داشتن وزن مناسب در سلامت قلبی شما نقش زیاد مؤثری دارد. آیا می‌دانید وزن مناسب برای شما چه مقدار است؟ توده بدنی یا BMI یک شاخص برای وزن مناسب است. این شاخص از تقسیم وزن بر حسب کیلومتر به قد بر حسب متر به دست می‌آید و اگر عدد به دست آمده کمتر از ۱۸.۵ باشد، شما لاغر هستید اما اگر بین ۱۸.۵ تا ۲۵ باشد، دارای وزن طبیعی، بین ۲۵ تا ۳۰ اضافه وزن و زیاد تر از ۳۰ هم چاق هستید.

برای رسیدن به وزن مطلوب می‌توانید مصرف چربی و قند در رژیم غذایی تان را محدود کنید. روزانه حداقل ۳۰ دقیقه ورزش به طور منظم انجام داده و تحرک در فعالیت‌های روزانه همانند راه رفتن زمان سخن بگویید با تلفن، منفعت گیری از پله به جای آسانسور و پیاده روی به جای منفعت گیری از اتومبیل برای مسیرهای مختصر را افزایش دهید. این چنین در صورتی که عدد توده بدنی شما بالاتر از ۳۰ می بود بهتر است برای افت وزن با متخصص تغذیه مشورت کنید.

– دقت به سابقه خانوادگی پیشنهاد نهم برای داشتن قلبی سالم است. ابتلای یکی از اعضای درجه یک خانواده همانند پدر، مادر، خواهر و برادر به بیماری‌های قلبی به اختصاصی سکته قلبی یا عمل پیوند عروق قلب، یکی از عوامل خطرزای قلبی محسوب می‌بشود. دانشمندان چندین سال است که در حال بازدید ارثی بودن بیماری‌های قلبی می باشند و خانواده‌های بسیاری را هم مورد برسی قرار داده اند.

بر پایه نتایج این تحقیقات، تعداد بسیاری از متخصصان نظر دارند مؤثرترین راه برای پیشگیری از ابتلاء به بیماری‌های قلبی در اعضای این خانواده‌ها، پیروی از شیوه زندگی سالم و کنترل عوامل خطرزا از جمله اضافه وزن، فشارخون بالا، کلسترول بالا، کم تحرکی و این چنین مراعات تغذیه مناسب و ترک سیگار و مواد دخانی است.

– بالاخره پیشنهاد شماره ده نیز کنترل اضطراب و استرس است. اضطراب حس مبهم و ناخوشایندی تعریف می‌بشود که با دلشوره و نگرانی همراه است و استرس حس تنش یا فشاری تعریف می‌بشود که طبق معمولً در تاثییر یک عامل خارجی و شناخته همانند فشارهای اقتصادی، اختلافات خانوادگی و یا بیماری یکی از اعضای خانواده به وجود می‌آید. هم اضطراب و هم استرس برای قلب شما زیاد خطرناک است چون علاوه بر تشکیل تپش قلب و ضربان نامنظم قلبی علتترشح هورمونی در بدن می‌بشود که در افراد مبتلا به تنگی عروق، علتانسداد کامل رگ شده و گمان سکته قلبی را افزایش می‌دهد.

علائم اضطراب و استرس به دو گروه تقسیم می‌بشود که شامل علائم جسمی و علائم روحی و ذهنی است. علائم جسمی با تپش قلب، خستگی و افت انرژی، افت یا افزایش وزن، تنگی نفس، انقباض عضلات، سر درد، گر گرفتگی و به هم خوردن خواب و علائم روحی و ذهنی نیز با افت تمرکز و حافظه، بی قراری، اشتغال ذهنی بیشتر از حد در مور امور روزمره، افت مطمعن به نفس و هراس یا خشمگینی بیشتر از حد اشکار می‌بشود یقیناً داشتن استرس و اضطراب در طول دوره زندگی، طبیعی است و همه آن را توانایی می‌کنند اما زیاد تر افراد با مراعات اصول کلی می‌توانند بر آنها تسلط کنند.

برای کنترل استرس در رابطه حس و افکار دلواپس کننده با یک فرد قابل مطمعن سخن بگویید کنید، همزمان در چند موقعیت استرس زا قرار نگیرید برای مثالً اگر قرار است عمل جراحی داشته باشید همزمان جابجایی منزل نداشته باشید، همانطور که بعضی اوقات شما به دیگران پشتیبانی می‌کنید در صورت لزوم، خودتان هم از دیگران پشتیبانی بگیرید، مثبت فکر کنید و به زندگی خوش بین باشید، مشابه با درآمد خود هزینه کنید و از قبول هزینه‌های اضافی که نگرانی‌های مالی به جستوجو دارد، خودداری کنید، طبق معمولً افراد با دعا و نیایش حس اسایش می‌کنند به این علت شما هم تلاش کنید به زندگی معنوی خود اهمیت دهید، کارهایی که دوست دارید همانند تماشای فیلم، رفتن به پارک، گوش دادن به موسیقی، انجام یوگا و دیدن اقوام را در زمان فراغت انجام دهید، خواب و استراحت کافی داشته باشید و از هرگونه موقعیت استرس زا قبل از خواب همانند مشاجره‌های خانوادگی یا تماشای فیلم‌های ترسناک یا غم انگیز بپرهیزید و در نهایت در صورت شدید بودن حالت استرس و اضطراب یا طویل شدن از مشاوره روانپزشک، منفعت مند شوید.

منبع: همشهری