به گزارش بهزیستی نیوز، اصلاح سبک زندگی مهم‌ترین اصل پیشگیری از طیف وسیعی از بیماری‌ها است که مورد توافق همه کارشناسان، سازمان‌های جهانی و سیستم سلامت قرار گرفته است.
اولین اصل ترک کامل دخانیات
مصرف سیگار مهم‌ترین عامل تشکیل و تشدید عروق قلبی است و شایع‌ترین دلیل سکته قلبی در مردان زیر ۵۰ سال محسوب می‌شود. حتی قرارگیری در معرض دود سیگار دیگران نیز مضر است. احتمال مرگ و سکته قلبی تا پنج سال آینده در افراد ادامه‌دهنده سیگار‌کشی ۵۰ درصد بیش‌تر از کسانی است که ترک کرده‌اند. برای ترک سیگار باید محیط را از هر‌گونه دخانیات خالی کرد، و دوستان را از تصمیم مطلع ساخت، با پزشک درباره دارو‌های کمکی مشورت کرد و در صورت ناکامی مجدد تلاش کرد.
تحقیقات ثابت کرده مصرف قلیان نه تنها کم‌ضرر‌تر از سیگار نیست، بلکه می‌تواند مضر‌تر هم باشد. همچنین مصرف تریاک در جوانان اثر مخرب‌تری بر عروق قلبی دارد. مراکز ترک اعتیاد تحت نظر پزشک متخصص می‌توانند در این مسیر پشتیبانی کنند.
دومین اصل کنترل چربی‌های خون
کلس‌ترول و تری‌گلیسرید دو نوع چربی خون هستند که افزایش آن‌ها به دلیل رسوب در دیواره رگ‌ها، به‌ویژه عروق قلب، خطرناک است. سطح کلس‌ترول خوب (HDL) باید بالا و کلس‌ترول بد (LDL) پایین باشد. برای کنترل چربی خون باید از چربی‌های اشباع و ترانس موجود در روغن‌های جامد، کره، مارگارین، خامه، چربی گوشت و پوست مرغ، کله‌پاچه، مغز، سوسیس و کالباس پرهیز کرد و مصرف میوه، سبزیجات، حبوبات و غلات را افزایش داد.
سومین اصل مدیریت دیابت
دیابت بیماری مزمنی است که در آن سوخت‌وساز قند دچار اختلال می‌شود. قند خون ناشتای طبیعی ۷۰ تا ۱۰۵ می‌لی‌گرم در دسی‌لیتر و حداکثر ۱۴۰ دو ساعت پس از غذا است. قند ناشتای بالای ۱۲۶ می‌لی‌گرم در دو ه پیاپی نشانه دیابت است. دیابت کنترل‌نشده دیواره عروق بزرگ و کوچک را آسیب می‌رساند و منجر به سکته قلبی، مغزی، نارسایی کلیه و نابینایی می‌شود. بیماران باید آگاه‌ی خود را بالا ببرند، رژیم دیابتی-قلبی رعایت کنند، وزن کنترل شود، ورزش منظم داشته باشند، دارو‌ها را به‌موقع مصرف کنند و قند خون را به‌صورت منظم پایش نمایند.
چهارمین اصل کنترل فشار خون
فشار خون بالا بار غیر‌طبیعی به قلب و عروق وارد می‌کند و باعث بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و کلیوی می‌شود. بیماران باید فشار خون را هر دو هفته یا ماهیانه ند، دارو‌ها را منظم مصرف کنند، روزانه حداقل نیم‌ساعت پیاده‌روی کنند، نمک و فست‌فود را کاهش دهند، از سیگار پرهیز کنند، وزن ایده‌آل حفظ کنند، استرس را مدیریت کنند و روزانه پنج وعده میوه و سبزیجات تازه مصرف نمایند.
پنجمین اصل مدیریت سندروم متابولیک
سندروم متابولیک شامل داشتن حداقل سه عامل از پنج عامل زیر است قند ناشتای بالای ۱۰۰، تری‌گلیسرید بالای ۱۵۰، HDL کمتر از ۴۰ در آقایان و ۵۰ در بانوان، فشار سیستولیک بالای ۱۳۰ یا دیاستولیک بالای ۸۵، و دور شکم ۸۰ سانتی‌متر در زنان و ۹۴ سانتی‌متر در مردان. برای پیشگیری باید عادات غذایی اصلاح شود، نمک، چربی، قند و نشاسته کاهش یابد، ورزش منظم انجام گیرد و تمام عوامل ریسک کنترل شوند.
ششمین اصل ورزش و فعالیت بدنی
کم‌تحرکی عامل ریسک اصلی است که با راه‌حل‌های ساده قابل اصلاح است. ورزش سبک مانند نرمش، شنا و پیاده‌روی ۳۰ دقیقه در روز، سه روز در هفته اثرات مثبتی بر تقویت عضله قلب و تنفس دارد. پیشن‌هاد می‌شود پیاده‌روی را سه بار ده دقیقه آغاز و به‌تدریج افزایش دهید. قبل از ورزش‌های حرفه‌ای با پزشک مشورت کرده و پس از فعالیت‌های پرانرژی، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه کشش یا پیاده‌روی ملایم انجام دهید.
هفتمین اصل تغذیه سالم
رژیم غذایی صحیح در کنترل فشار خون، دیابت، وزن و سایر عوامل ریسک موثر است. کنترل مصرف روزانه چربی، نمک و قند در تغذیه بیماران قلبی اهمیت ویژه دارد. تغذیه سالم نه تنها پیشگیری از بیماری‌ها را تضمین می‌کند، بلکه فرآیند بهبود را هم تسریع می‌کند.
هشتمین اصل کنترل وزن و شاخص توده بدنی
اضافه وزن با افزایش فشار خون، چربی خون و ریسک دیابت سلامت قلب را تهدید می‌کند. شاخص BMI از تقسیم وزن (کیلوگرم) بر مربع قد (متر) محاسبه می‌شود کمتر از ۱۸.۵ لاغری، ۱۸.۵ تا ۲۵ طبیعی، ۲۵ تا ۳۰ اضافه وزن و بالای ۳۰ چاقی است. برای رسیدن به وزن ایده‌آل باید چربی و قند محدود شود، روزانه ۳۰ دقیقه ورزش شود و فعالیت‌های روزانه مانند راه‌رفتن به‌جای اتومبیل و پله به‌جای آسانسور افزایش یابد. در BMI بالای ۳۰ مشورت با متخصص تغذیه ضروری است.
نهمین اصل توجه به سوابق خانوادگی
ابتلای اعضای درجه یک خانواده (پدر، مادر، خواهر، برادر) به بیماری‌های قلبی و ویژه سکته قلبی یا پیوند عروق، عامل ریسک محسوب می‌شود. محققان بر پایه بررسی‌های ژنتیکی معتقدند بهترین پیشگیری برای این خانواده‌ها، پیروی از سبک زندگی سالم و کنترل تمام عوامل ریسک از جمله اضافه وزن، فشار خون، کلس‌ترول، کم‌تحرکی، تغذیه مناسب و ترک سیگار است.
دهمین اصل کنترل استرس و اضطراب
اضطراب و استرس هر دو برای قلب خطرناک هستند چون باعث تپش، ضربان نامنظم و ترشح هورمون‌هایی می‌شوند که در وجود تنگی عروق می‌تواند منجر به انسداد کامل و سکته شود. علائم جسمی شامل تپش، خستگی، تغییر وزن، تنگی نفس، انقباض عضلات، سرهم، اختلال خواب و علائم روانی شامل کاست تمرکز، بی‌قراری، ترس و خشم است. برای کنترل استرس با فرد قابل اعتماد گفتگو کنید، همزمان در چند موقعیت استرس‌زا قرار نگیرید، از دیگران حمایت بگیرید، مثبت‌اندیشی کنید، هزینه‌ها را با درآمد تطبیق دهید، به زندگی معنوی توجه کنید، فعالیت‌های لذت‌بخش در اوقات فراغت داشته باشید، خواب کافی داشته باشید، از موقعیت‌های استرس‌زا قبل از خواب پرهیز کنید و در صورت لزوم از مشاوره روان‌پزشک بهره ببرید.