۱۳ چالش اساسی مدیریت تیم و راهکارهای برونرفت رهبران موفق, در دنیای امروز، نقش رهبری در پیشرفت سازمان و رسیدن به پیروزی بر کسی پوشیده نیست. ما تنها پیروزی رهبران بزرگ و اثرگذار را میبینیم، اما وقتی دقیقتر به مسیر حرفهای آنها نگاه کنیم، میفهمیم که برای رسیدن به اینجا با چه مشکلات کوچک و بزرگی دستوپنجه نرم کردهاند. در این مقاله پس از معرفی چالشهای رایج رهبری، در مورد راهکارهای مدیریت آنها صحبت میکنیم.
۱۳ چالش رایج در رهبری چالشهای رهبری را میتوان به چند دسته تقسیم کرد. برخی از آنها مربوط به خود شما و تواناییهاست و برخی دیگر به محیط کار و اعضای تیم مربوط میشود. در ادامه، رایجترین این چالشها را بررسی و راهکارهای مقابله با آنها را بیان میکنیم. ۱.
یکی از مهمترین وظایف رهبر، ایجاد و تداوم انگیزه در افراد است. چگونه میتوانید در دیگران انگیزه بیدار کنید وقتی خودتان انگیزه کافی ندارید؟ وقتی کارها طبق برنامه پیش نروند، احتمالاً انگیزهتان را از دست میدهید. در جایگاه رهبر تیم، الزامی است که با درک دروس ناکامی، مسیر خود را ادامه دهید. منابع انگیزه به دو دسته بیرونی و درونی تقسیم میشوند. انگیزه درونی پایدارتر و موثرتر از انگیزه بیرونی است.
اگر بتوانید برای خود و اعضای تیم انگیزه درونی شکل دهید، عملکرد بهتری خواهید داشت. یکی از رایجترین راهکارها برای ایجاد انگیزه، شکل دادن به معنا است.
حمایت از رشد و پیشرفت اعضای تیم مهم دومین چالش شما، پشتیبانی از افراد تیم برای رشد آنهاست. بدون شناخت امیدها، ترسها و تواناییهای اعضای تیم، نمیتوانید برنامهای برای رشد آنها ارائه دهید. شما به عنوان رهبر باید اعضای تیم را بشناسید، نقاط ضعف و قوتشان را بدانید و به هر یک فرصت رشد بدهید. ۳. رهبری در دوران تحول و تغییر یکی از سختترین چالشهایی که هر رهبری با آن روبرو میشود، مدیریت دوران گذار است.
احتمالاً سازمان شما به تغییر ساختاری نیاز دارد. در این صورت باید آمادگی روانی و اراده لازم برای تصمیمگیریهای سخت را داشته باشید. شاید ناچار شوید با برخی اعضا خداحافظی کنید یا واحدهای جدیدی تشکیل دهید. همه این فرآیندها زمانبر، هزینهبر و طاقتفرساست. برای مدیریت تحول، همراه کردن اعضای سازمان الزامی است. آیا شما توانایی قانع کردن دیگران را دارید؟ ۴.
مدیریت تعارضات و درگیریها در هر تیمی، تعارض و درگیری بین اعضا یا اعضا با رهبر پیش میآید. این تعارض میتواند هر شکلی داشته باشد؛ از بحثهای ساده گرفته تا تفاوت دیدگاه بر سر اهداف و نقشهراه سازمان. در این حالت، توانایی شما به عنوان میانجی در حل تعارضات حیاتی است. بخش زیادی از وقت شما باید صرف حل انواع تعارضهای درونسازمانی یا برونسازمانی شود. باید مهارتهایی چون حل مسئله، مذاکره و انعطافپذیری را در خود تقویت کنید. ۵.
کنار آمدن با سندرم خودویرانگری (ایمپاستر) یکی از چالشهایی که رهبران با آن روبرو میشوند، سندرم خودویرانگری است. در این حالت فرد فکر میکند که لیاقت جایگاه فعلی را ندارد و خود را ناشایست میبیند. این موضوع باعث کاهش اعتماد به نفس میشود. اگر تازه به عنوان مدیر تیم انتخاب شدهاید، احتمالاً در زمان تصمیمگیری چنین احساسی داشته باشید و مدام به درستی نظرات خود شک کنید.
برای مقابله با این سندرم، به تواناییهای خود نگاه کنید و عاملی که باعث رسیدن شما به این موقعیت شده را شناسایی و در تقویت آنها تلاش کنید. ۶. برقراری رابطه سالم با تیم چه به عنوان مدیر به تیمی تازه معرفی شوید و چه به عنوان عضو قدیمی به این سمت برسید، هر دو حالت چالشهایی برای تنظیم رابطه با تیم ایجاد میکنند. اعضا میخواهند بدانند برنامه و اهداف شما چیست، انتظارات شما از آنها چیست و چگونه باید با شما کار کنند.
در ابتدای کار، حتماً وقت صرف تعیین انتظارات متقابل کنید. هرچه شفافتر صحبت و عمل کنید، اعتماد بیشتری کسب میکنید. اگر بخواهید تمام کارها را کنترل کنید، به زودی اعتماد متقابل از بین میرود. باید یاد بگیرید به اعضای تیم و تواناییهای آنها اعتماد کنید. ۷. تفویض اختیار و واگذاری وظایف اگر دچار وسواس شوید و تمام مسائل را شخصاً مدیریت کنید، اوضاع برایتان بسیار دشوار میشود.
بخشی از چالش مدیریت، واگذاری اختیارات به دیگران است، زیرا باید فرد یا افرادی مناسب را برای این کار انتخاب کنید. تفویض اختیار به شما زمان میدهد تا بر امور مهمتر تمرکز کنید و اعتماد متقابل و اعتماد به نفس مرؤوسان را نیز افزایش میدهد. ۸. هماهنگی اعضای تیم با یکدیگر در یک تیم، هر فرد وظایف مشخصی دارد. وظیفه شما همراستا کردن تلاش افراد در جهت اهداف است. شما نوعی حلقه واسط بین اعضای تیم و همچنین بین تیم و سایر بخشهاستید.
به همین دلیل برگزاری جلسات منظم و ایجاد فضایی برای اشتراکگذاری اطلاعات ضروری، از وظایف و در عین حال چالشهای شماست. ۹. تصمیمگیری در شرایط سخت شما به این دلیل رهبر شدهاید که تصمیمهایی را بگیرید که دیگران جرأت آن را ندارند. سنگینی بار مسئولیت و عواقب تصمیم نیز با شماست. به همین دلیل باید خود را برای چنین شرایطی آماده کنید. یکی از سختترین وظایف، انتقال اخبار ناگوار به اعضای تیم است.
برای مثال شاید باید با یک یا چند نفر خداحافظی کنید. چگونه این خبر را به خود فرد یا همکارانش بدهید؟ شفافیت، صداقت و لحن گفتار نقش تعیینکنندهای دارد. فراموش نکنید که تصمیم درست همیشه آسانترین تصمیم نیست. ۱۰. مدیریت منابع انسانی و مالی مسئولیت مدیریت منابع انسانی و مالی کل یا بخشی از سازمان با شماست.
مدیریت داراییها، رسیدگی به مسائل مالی و تعیین تکلیف منابع میتواند چالشبرانگیز باشد، بهویژه در شرایطی که با تورم بالا روبرو هستیم. به همین دلیل اگر مدیریت یک مجموعه را بر عهده دارید، باید بتوانید برای حفظ و تقویت سازمان، منابع در دسترس را به درستی مدیریت کنید. ۱۱. دریافت بازخورد صادقانه بدون دریافت بازخورد از دیگران نمیتوانید به معنی واقعی کلمه از خطاهای خود آگاه شوید.
آیا امادگی دارید تا مرؤسینتان بازخوردی صادقانه و شفاف به شما بدهند؟ سبک رهبری شما نقشی مهم در ایجاد فضایی آزاد برای بیان نقدها دارد. اگر تحمل شنیدن نظرات مخالف یا تردید دیگران در تصمیمهای خود را ندارید، نمیتوانید ادعا کنید که با چالشهای رهبری کنار آمدهاید. ۱۲. دام محبوبیتطلبی یکی از چالشهای درونی که هر رهبری باید با آن کنار بیاید، تمایل به محبوب بودن نزد دیگران است.
این طبیعی است که ما بخواهیم دیگران ما را دوست داشته باشند، اما در رهبری گاهی باید تصمیمهای ناخوشایندی بگیرید که حتماً برخی را ناراحت میکند. وظیفه شما به عنوان رهبر، مدیریت سازمان یا تیم و رساندن آن به پیروزی است، نه محبوب بودن نزد همه افراد! ۱۳. حفظ آرامش در بحران گاهی اوقات به عنوان رهبر تیم باید یک بحران بزرگ را پشت سر بگذارید. در این حالت فشار زیادی به شما وارد میشود.
شاید دچار ترس شوید و با دقت به هرجومرج ایجادشده، تصمیمهای عجولانه بگیرید، تصمیمی که ممکن است قیمت موقعیت شما یا بقای کل سازمان را بپردازد. به همین دلیل الزامی است آرامش خود را حتی در بدترین شرایط حفظ کنید و تصمیمی عقلانی بگیرید. اینجاست که هوش انفعالی به یاری شما میآید و باید برای تقویت آن تلاش کنید. چگونه با چالشهای رهبری کنار بیاییم؟
گرچه به برخی از راهکارهای مدیریت این چالشها اشاره کردیم، در این بخش میخواهیم چند روش دیگر را برای مقابله با چالشهای رایج رهبری معرفی کنیم. این راهکارها بیشتر بر خود شما به عنوان رهبر تمرکز دارند. ۱. خودمراقبتی را فراموش نکنید رهبری کاری سخت و طاقتفرساست. زمانی میرسد که حس فرسودگی و درماندگی دارید، زمانی که حس میکنید بیشتر از این تحمل شرایط را ندارید. در این حالت باید بتوانید با شرایط مقابله کنید. چطور؟
حتماً زمانی برای استراحت و دوری از محیط کار در نظر بگیرید. گرچه به عنوان مدیر همیشه با تماسها و ایمیلها مواجه هستید، در آن بازه زمانی خود را از این وسوسه دور نگه دارید. در طول روز و در محیط کاری، زمانی برای استراحت در دفتر کار اختصاص دهید. لازم نیست همه دقیقهها را با کار پر کنید. مرتب آب بنوشید و زمان کوتاهی به چشمان خود استراحت دهید. ۲. مسئولیتهای خود و دیگران را شفاف کنید شما نمیتوانید به همه مسائل رسیدگی کنید.
برخی چیزها فراتر از مسئولیت و توان شماست. به همین دلیل در ابتدای کار روشن کنید که مسئول چه چیزهایی هستید و مسئول چه چیزهایی نیستید. با واگذاری بخشی از اختیارات و مسئولیتها به افراد با لیاقت و مورد اعتماد، روند انجام کارها را تسهیل کنید و بار کاری خود را کاهش دهید. باید زمان خود را صرف مهمترین مسائل کنید. ۳. اصالت در گفتار و رفتار خود را حفظ کنید سبکهای رهبری و نظریههای مطرح شده در مورد آن متنوعاند.
لازم نیست تنها از یک سبک خاص پیروی کنید، اما سعی نکنید فردی باشید که واقعاً نیستید. خودتان باشید و در رفتار خود اصالت و اثر انگشت شخصیتان را حفظ کنید. اگر بخواهید مدام از دیگران و سبکهای گوناگون بدون دقت به شرایط کپی کنید، دیگران شما را نخواهند پذیرفت. ۴. از دیگران پشتیبانی بگیرید رهبر نباید آدمآهنی باشد! این کاملاً طبیعی است که گاهی برای انجام کارها یا حل مسائل از دیگران، بهویژه اعضای تیم، کمک بگیرید.
با این روش به آنها نشان میدهید که شما هم انسان هستید و آنها نیز میتوانند از شما کمک بخواهند. همچنین میتوانید برای پرورش تواناییهای رهبری خود از کوچها و مشاوران راهنمایی بگیرید. ۵. از نقدها به عنوان ابزاری برای اصلاح و رشد بهره بگیرید بر فرهنگ نقدپذیری و اصلاح در تمام بخشهای سازمان پافشاری کنید. به عنوان رئیس مجموعه اگر خودتان نقدپذیر باشید، دیگران هم نقدهای شما را خواهند پذیرفت.
برای تقویت فرهنگ نقدپذیری باید ابتدا روش صحیح بازخورد دادن را بیاموزید. سپس آن را به مرؤسین خود نیز آموزش دهید. اگر کارکنان ببینند که مدیران آماده پذیرش نقدها و بازخوردها هستند، انگیزه آنها برای ارائه نظرات و تجربیات بیشتر میشود. در چنین فضایی همافزایی و خلاقیت بیشتر امکان رشد و ابراز دارد. به یاد داشته باشید نقد نه برای سرزنش دیگران، بلکه برای راهنمایی آنها گفته میشود.
آنها باید از نقد شما برای بهبود کار خود بهرهمند شوند، بنابراین نقد شما باید شامل راهکار باشد. ۶. ارتباط مؤثربنایید ارتباط مؤثر، کلید هماهنگی و همکاری موفق در سازمان است. کانالهای ارتباطی سازمان را طوری طراحی کنید که افراد بتوانند به راحتی با یکدیگر و با شما در ارتباط باشند. اطمینان حاصل کنید که همه اعضای تیم اهداف و ارزشهای سازمان را درک کردهاند. از ابزارهای ارتباطی متنوع و موثر برای انتقال پیامها بهره بگیرید.
جمعبندی به عنوان رهبر با چالشهای زیادی روبرو میشوید، اما در پایان پاداشهای بزرگی نیز در انتظار شماست. گرچه محیط کسبوکارها و بازارها روزبهروز پیچیدهتر میشود، راهکارهای مدیریتی نیز بهبود مییابند تا پاسخگوی بخشی از این چالشها باشند. با توسعه فردی و سرمایهگذاری بر روی ارتقای مهارتهای رهبری، میتوانید خود را برای مقابله با چالشها آماده کنید.