آنفولانزای مردانه اصطلاحی است که به عفونت‌های تنفسی خفیف مانند سرماخوردگی، آنفولانزا و حتی کووید خفیف در مردان اطلاق می‌شود. هر دو نوع عفونت توسط ویروس‌های مختلف ایجاد می‌شوند و با استراحت، مصرف مایعات و دارو‌های ضد‌احتقان یا مسکن بهبود می‌یابند. علائم مشترک شامل گلودرد، آبریزش بینی، احتقان، عطسه و سرفه است. تب، بدندرد، لرز شدید و سردرد در آنفولانزا رایج‌تر است اما گاهی در سرماخوردگی نیز دیده می‌شود.
تفاوت‌های بنیادین بین آنفولانزا و سرماخوردگی
آنفولانزا عفونت تنفسی جدی‌تر و گاهی کشنده‌ای است که توسط ویروس آنفولانزا ایجاد می‌شود. سرماخوردگی توسط ویروس‌هایی مانند راینوویروس، آدنوویروس و کروناویروس‌های معمول ایجاد می‌شود و به ندرت تهدیدکننده است. علائم سرماخوردگی به تدریج آغاز می‌شود در حالی که علائم آنفولانزا ناگ‌هانی ظاهر می‌شوند. آنفولانزا با تست‌های آزمایشگاه‌ی یا خانگی قابل تشخیص است اما برای آنفولانزای مردانه تست رسمی وجود ندارد. واکسن برای پیشگیری از آنفولانزا وجود دارد اما سرماخوردگی واکسن ندارد. دارو‌های ضد‌ویروسی مانند تامیفو برای آنفولانزا موثرند اما برای سرماخوردگی داروی ضد‌ویروسی وجود ندارد.
آیا آنفولانزای مردانه واقعیت دارد؟
پژوهشی با عنوان آنفولانزای مردانه، بیماری معمولی نیست نشان می‌دهد که تفاوت‌هایی در علائم بین زنان و مردان وجود دارد. در مطالعه‌ای بر روی رینوسینوزیت حاد، مردان و زنان در ابتدا علائم مشابه‌ی داشتند اما در روز‌های پنجم و هشتم زنان سریع‌تر بهبود یافتند. وقتی شرکت‌کنندگان خود علائم را ارزیابی کردند، زنان در ابتدا علائم را بدتر از ارزیابی محققان گزارش دادند اما ادعا کردند سریع‌تر خوب می‌شوند. مردان از ابتدا اغراق نکردند اما کند‌تر بهبود یافتند.
علت بیولوژیک تفاوت در پاسخ ایمنی
تفاوت‌های بیولوژیک در سیستم ایمنی توضیح می‌دهد که چرا مردان علائم بدتری تجربه می‌کنند. زنان آنتی‌بادی‌های موثر‌تری تولید می‌کنند و به واکسیناسیون بهتر پاسخ می‌دهند. این برتری احتمالا به داشتن دو کروموزوم در زنان برمی‌گردد، زیرا کروموزوم ژن‌های مهم ایمنی را حمل می‌کند. هورمون استروژن نیز پاسخ‌های ایمنی را تقویت می‌کند و با تغییرات سطح این هورمون در طول عمر، قدرت سیستم ایمنی در زنان دچار تحول می‌شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهد مردان در برخی عفونت‌ها مانند کووید ریسک مرگ بالا‌تر دارند اما برای آنفولانزا این الگو در تمام کشور‌ها و زیرگروه‌ها یکسان نیست.
آیا مردان اغراق می‌کنند؟
شواهدی وجود دارد که مردان علائم خود را بیش از حد گزارش نمی‌دهند و ممکن است طولانی‌تر برای درمان مراجعه کنند. به همین دلیل ممکن است آنفولانزای مردانه را شدید‌تر از زنان مبتلا به سرماخوردگی تجربه کنند. کلیشه‌های جنسیتی نه تنها مفید نیستند بلکه ممکن است مردان را از دریافت مشاوره پزشکی منصرف سازند.
اصول پیشگیری برای همه
بسیاری از افراد از خطرات جدی آنفولانزا برای قلب آگاه نیستند. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۸ در مجله نیو انگلند نشان داد خطر حملات قلبی در یک هفته پس از آنفولانزا ۶ برابر بیش‌تر است. متخصصان تاکید می‌کنند واکسن آنفولانزا از مشکلات قلبی-عروقی و مرگ ناشی از آن به ویژه در افراد بالای ۶۵ سال پیشگیری می‌کند. ویروس آنفولانزا از طریق هوا منتقل می‌شود، روی سطوح تا ۴۸ ساعت و روی دست‌های نشسته تا یک ساعت زنده می‌ماند. به همین دلیل ضد‌عفونی‌کننده‌های دستی و دستمال‌های ضد‌عفونی‌کننده در فصل شیوع حیاتی هستند. شست‌وشوی مرتب دست‌ها مهم‌ترین اقدام پیشگیری است.
اقدامات پیشگیرانه دیگر شامل خواب کافی (کمتر از ۶ ساعت در شب ریسک ابتلا را افزایش می‌دهد)، ضد‌عفونی کردن لوازم و سطوح تماس‌یافته، تغذیه مناسب و ویتامین (از ماهی‌های چرب، لبنیات، مکمل‌ها و نور خورشید)، و اجتناب از لمس صورت (چشم، بینی، دهان) است. متخصصان معتقدند با رعایت این موارد و واکسیناسیون در اوایل فصل سرما، تا حد زیادی از ابتلا مصون می‌مانید.
نحوه کوتاه کردن دوره بیماری
آنفولانزا درمان قطعی ندارد اما با رعایت دستورالعمل‌ها می‌توان دوره بیماری را کوتاه کرد. بهترین روش استراحت در خانه و پرهیز از خروج است. مصرف مقادیر زیاد مایعات شامل آب، آب‌میوه‌های طبیعی و سوپ‌ها (به ویژه سوپ مرغ) از کم‌آبی پیشگیری می‌کند. کنترل تب و درد با استامینوفن، ایبوپروفن یا ناپروکسن مفید است. استفاده از مرطوب‌کننده هوا (با رطوبت سرد) احتقان و سرفه را کاهش می‌دهد. مصرف ماست، سیر، سبزیجات، کلم بروکلی، زنجبیل، چای عسل و لیمو توصیه می‌شود. برای افراد پرریسک (زیر ۲ سال یا بالای ۶۵ سال) پزشک ممکن است دارو‌های ضد‌ویروسی تجویز کند که در ۴۸ ساعت اول موثر‌ترین هستند. آنتی‌بیوتیک برای عفونت ویروسی موثر نیست. در صورت بروز علائم خطرناک مانند درد شدید گوش، تب ۳۷.۸ درجه یا بالا‌تر، گلودرد و سرفه مداوم، خس‌خس سینه، استفراغ، تنگی نفس، درد قفسه سینه و گیجی، حتما با پزشک تماس بگیرید.