موشک اسپیس لانچ سیستمی (SLS) که برای برگشت دادن اولین فضانوردان به ماه در بیش از نیم قرن قبل در دست ساخت است، در وضعیتی خطرناک به سر میبرد. اریک برگر، خبرنگار ارشد فضا در وبسایت ارزتکنیکا، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، به نقل از منابع خود گفت که گمان لغو ساخت موشک بزرگ ناسا پنجاه‑پنجاه است.
برگر با اشاره به نسخه مورد منفعتگیری از SLS در پرواز آزمایشی آرتمیس ۱ و نسخهی پرقدرت این موشک با ظرفیت تزریق محموله زیادتر به مسیر ماه، گفت نه نسخهی بلاک ۱ و نه بلاک ۲، بلکه کل موشک با خطر توقف ساخت روبهرو است.
او خاطرنشان کرد که تا این فاصلهای تا قطعیشدن حالت SLS داریم؛ اما منابع این خبرنگار قبلا یقین داشتهاند و این نوشته نشان میدهد که آژانس فضایی آمریکا بهنظر دچار تردید در هزینه میلیارددلاری بر موشک یکبارمصرف خود شده است.
اسپیس لانچ سیستمی تا به الآن با سرریز بودجه و تاخیرهای طولانیزمان مواجه بوده است. بازرس کل ناسا سال پیش هشدار داد که اگر هزینههای ساخت این موشک کنترل نشود، برنامههای برگشت به ماه امکانپذیر به خطر میافتد. موشک اکنون با بیش از ۶ میلیارد دلار سرریز بودجه و بیش از نیم دهه از برنامه عقب افتاده است.
بر حسب گزارش ارز تیکنیکا، مایکل گریفین، مدیر اسبق ناسا، در جلسه استماع ماه ژانویه در مورد برنامه آرتمیس به کمیتهی فضایی و هوانوردی مجلس نمایندگان آمریکا گفت من صریح خواهم گفت؛ به نظر من، برنامه آرتمیس بیش از حد پیچیده است، قیمت غیرواقع بینانه دارد، ایمنی ان را به خطر میاندازد، انجام آن با خطر بسیار زیاد همراه است و حتی در صورت موفقیت، امید به اتمام به موقع ضعیف است.
اسپیس لانچ سیستمی فقط یک بار در سال ۲۰۲۲ و پس از تاخیرهای متعدد، در اولین ماموریت برنامه آرتمیس به پرواز درآمد. آن ماموریت موفق بود، خسارات وارد شده به سپر حرارتی فضاپیمای اوراین در زمان دو بار ورود به جو زمین بیشتر از حد انتظار بود و در نتیجه ناسا تا به امروز در حال بازپسگیری برای رفع مشکل این کپسول فضایی است. آمادهنبودن اوراین باعث شده اجرای ماموریت آرتمیس ۲ با تاخیر ملحوظ مواجه شود.
گزارش ماه اوت بازرسی کل ناسا نشان میدهد که هزینه ساخت برج طراحیشده برای پرتاب موشک اسپیس لانچ سیستمی از ماموریت آرتمیس ۴ به بعد به رقم ۱٫۸ میلیارد دلار رسیده است. همان گزارش، بوئینگ، پیمانکار مسئول ساخت موشک نیز با مشکلات زیاد، از سرریز بودجه، تاخیرهای متعدد و نیروی کار فاقد صلاحیت مواجه است.
به دلیل یکبارمصرف بودن اسپیس لانچ سیستمی، ناسا برای هر ماموریت آتی آرتمیس باید یک نسخه کاملا تازه از موشک بسازد؛ در حالی که استارشیپ اسپیس اکس بهطور کامل چندبارمصرف است و با هزینه کمتر مورد استفاده مجدد قرار خواهد گرفت. ناسا امیدوار است که از استارشیپ برای رساندن فضانوردان به سطح ماه در ماموریت آرتمیس ۳ استفاده کند.
برگر میگوید اگر ناسا واقعا از اسپیس لانچ سیستمی دست بکشد، میتواند فضاپیمای اوراین را بر فراز موشکی مثل فالکن هوی اسپیس اکس پرتاب و سپس آن را به مرحلهی فوقانی موشکی که قبلا از قبل شده است، مانند ولکان‑ سنتور، متصل کند تا نیروی دفع مورد نیاز برای فرستادن کپسول به ماه تأمین شود.
برگر در پستی در ایکس به اشاره به دولت آینده ترامپ گفت افراد که در نهایت چنین تصمیم بزرگی را بگیرند، تا به حال به کار نیاوردهاند؛ اما تمایل زیادی برای تغییرات بزرگ وجود دارد.