۸ نشانه خطرناک کمبود ویتامین B۱۲ که با بیماریهای دیگر اشتباه گرفته میشوند, ویتامین B۱۲ یکی از حیاتیترین میکروتروئیدها برای عملکرد صحیح مغز، سیستم عصبی و تولید سلولهای خونی قرمز است. با وجود اهمیت بالا، کمبود این ویتامین به طور گستردهای در میان گروههای مختلف جامعه دیده میشود و اغلب به دلیل شباهت علائم با بیماریهای دیگر، تشخیص داده نمیشود یا دیر تشخیص داده میشود.
در این مقاله به بررسی ۸ حقیقت کلیدی درباره کمبود ویتامین B۱۲، گروههای در خطر و راهکارهای پیشگیری و درمان میپردازیم. ۱.
این ویتامین در فرآیند متابولیسم انرژی و تولید هیموگلوبین نقش مستقیمی دارد. کاهش سطح آن منجر به آنمیشدن اکسیژن به بافتها شده و حس خستگی شدید را به همراه دارد. اگر با وجود خواب کافی همچنان خستهرو هستید، تست سطح B۱۲ ضروری است. ۲. گیاهخواران و وگانها؛ گروه پرخطر شماره یک منابع اصلی ویتامین B۱۲ محصولات حیوانی مانند گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخممرغ و لبنیات هستند.
افرادی که رژیم غذایی گیاهی سختگیرانه (وگان) یا لاکتو-اُوو گیاهخوار دنبال میکنند، به شدت در معرض خطر کمبود این ویتامین قرار دارند. مصرف منظم غذاهای تقویتشده (مانند شیرهای گیاهی تقویتشده، خمیر مای و گندم تقویتشده) و مکملهای تحت زبانی یا تزریقی، برای این گروه الزامی است. ۳.
غذایی کامل، ممکن است دچار کمبود شوند.
سازمانهای بهداشتی توصیه میکنند سالمندان از طریق مکملها یا غذاهای تقویتشده نیاز خود را تامین کنند، زیرا جذب از این راهها مستقل از اسید معده است. ۴. تداخل داروهای ضد اسید معده با جذب ویتامین مصرف طولانیمدت داروهای مهارکننده پمپ پروتنی مانند اُمراپرازول، پانتوپرازول و اسُمراپرازول، و همچنین داروهای حاصر مانند رانیتیدین، سطح اسید معده را به شدت کاهش میدهند و جذب ویتامین B۱۲ را مختل میکنند.
بیماران مبتلا به رفلوکس یا اسید معده که به طور مزمن این داروها را مصرف میکنند، باید به طور دورهای سطح B۱۲ خون خود را کنترل کنند. ۵. شباهت خطرناک علائم عصبی با زوالعقل و آلزایمر کمبود ویتامین B۱۲ میتواند علائم عصبی دقیقاً مشابه زوالعقل ایجاد کند از دست دادن حافظه کوتاهمدت، گیجی، سردرگمی، دشواری در تمرکز و مشکلات استدلال. تحقیقات نشان میدهند ۷۵ تا ۹۰ درصد افراد با کمبود B۱۲ علائم عصبی دارند.
این تداخل تشخیص را در سالمندان دشوار میکند، اما برخلاف زوالعقل، کمبود B۱۲ با درمان به موقع قابل معکوسسازی است. تست ساده خون میتواند از تشخص اشتباه و درمانهای بیفایده جلوگیری کند. ۶. زنان باردار و شیردهیکنند؛ نیازهای افزایشیافته زنان در دوران بارداری و شیردهی نیاز بیشتری به ویتامین B۱۲ دارند (حدود ۲.۸ میکروگرم در روز در مقایسه با ۲.۴ میکروگرم برای مردان).
کمبود در مادر میتواند منجر به نقص لوله عصبی در جنین، ریسک سقط جنین، زایش پیشزمان و کموزنی نوزاد شود. تمام زنان باردار باید تحت نظر پزشک، سطح این ویتامین را کنترل و در صورت نیاز مکمل مصرف کنند. ۷. خطر آسیبهای عصبی غیرقابل بازگشت در صورت عدم درمان کمبود طولانیمدت ویتامین B۱۲ میتواند به آسیب میلین (لایه محافظ عصبی) منجر شود که برخی از عوارض آن غیرقابل برگشت هستند.
این موارد شامل بیحسی و سوزش در دست و پا (نوروپاتی محیطی)، ناتوانی در تعادل و راه رفتن، اختلال در کنترل ادرار و مدفوع، بیخوابی مزمن و افسردگی شدید میباشد. تشخیص و درمان در مراحل اولیه (۶ تا ۱۲ ماه اول) کلید پیشگیری از عوارض دائمی است. ۸. کمبود در نوزادان و کودکان؛ تهدید جدی رشد و توسعه نوزادان مادران گیاهخوار یا وگان که مکمل B۱۲ دریافت نکردهاند، در خطر جدی کمبود پیشزایی قرار دارند.
علائم در نوزادان شامل کمخونی ماکروسیتی، تاخیر در رسیدن به مراحل رشد حرکتی (نشستن، راه رفتن)، ضعف عضلانی، عدم افزایش وزن و در موارد شدید، آسیب مغزی دائمی یا مرگ میباشد. الأکادیمیه آمریکایی اتری توصیه میکند مادران گیاهخوار در طول بارداری و شیردهی حتماً مکمل B۱۲ مصرف کنند.
منابع غذایی غنی از ویتامین B۱۲ کبد گوساله و گوسفند (غنیترین منبع) ماهیهای چرب مانند ساردین، سالمون، تونا و تراوت گوشت قرمز و مرغ تخممرغ (به ویژه زردی) لبنیات شیر، پنیر، ماست، کره غذاهای تقویتشده شیرهای گیاهی، کورن فلیکها، خمیر مای زمان مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم زیر، بلافاصله برای تست سطح ویتامین B۱۲ (و هموسیستئین و متیلمالونیک اسید برای دقت بیشتر) مراجعه کنید خستگی غیرمعلول و مداوم سرگیجه و بیحسی در أطراف پوست زرد یا زردی چشم زبان دردناک، قرمز و صاف (گلاوسیت) تغییرات روانی افسردگی، سردرگمی، ضعف حافظه مشکلات دید (نوروپاتی عصبی بینایی) تشخیص زودرس و درمان ساده (مکمل خوراکی، زیرزبانی یا تزریقی) میتواند از عوارض جدی و غیرقابل بازگشت پیشگیری کند.
مراقبه از سطح ویتامین B۱۲، سرمایهگذاری مطمئن برای سلامت مغز، اعصاب و انرژی بدن است.