کشف آتشفشان یزرو مونس در کنار محل فرود مریخنورد پرسویرنس؛ اثبات فعالیتهای زمینشناختی پنهان در سیاره سرخ, مریخ میزبان بلندترین کوه منظومه شمسی به نام المپوس است، آتشفشانی خاموش که ارتفاع آن سهبرابر قله اورست میرسد. با وجود نمونههای فراوان دیگر از ساختارهای آتشفشانی بر سطح سیاره سرخ، پژوهشی تازه نشان میدهد که دانشمندان احتمالاً تعداد قابلتوجهی از این ویژگیها را نادیده گرفتهاند.
اکنون شواهدی از وجود یک آتشفشان در لبه دهانه برخوردی یزرو به دست آمده است؛ منطقهای که مریخنورد پرسویرنس ناسا از سال ۲۰۲۱ در آن کاوش میکند. اهمیت کشف یزرو مونس در منطقه کاوش پرسویرنس کوه جدیدشناساییشده یزرو مونس، با قطری نزدیک به ۲۱ کیلومتر تقریباً نیمی از دهانه برخوردی را در بر میگیرد. ارتفاع این ساختار کمتر از دو هزار متر است و اگرچه دهانه دارد، فاقد سایر ویژگیهای بارز آتشفشانهای معمولی میباشد.
ای اولیه مریخنورد پرسویرنس از سال ۲۰۲۱ با هدف بازدید و نمونهبرداری در دهانه یزرو مستقر شد.
با توجه به اینکه این دهانه در گذشته دریاچهای باستانی بوده، انتظار میرفت سنگهای رسوبی حاصل از عقبنشینی آب در آن یافت شوند. با این حال، پرسویرنس حجم قابلتوجهی از سنگهای آتشفشانی را نیز شناسایی کرد که باعث شد توجه محققان مجدداً به سمت کوه مشکوک یزرو مونس معطوف گردد. تحقیقات علمی پشت کشف یزرو مونس سارا سی.
کوواس کینیونز از دانشگاه براون، نویسنده اصلی مطالعه، بیان کرد پژوهشی قبلی به رهبری بریانی هورگان، استاد علوم سیارهای دانشگاه پوردو، احتمال منشأ آتشفشانی برای یزرو مونس را مطرح کرده بود.
این موضوع کنجکاوی مرا برانگیخت و من به دنبال روشی برای بررسی دقیقتر این فرضیه گشتم. کوواس کینیونز این تحقیق را در دوران کارشناسی و در یک برنامه تابستانی در مؤسسه فناوری جورجیا تحت نظر پروفسور جیمز ری انجام داد؛ فردی که از سال ۲۰۰۷، از زمان دانشجویی، به منشأ آتشفشانی این کوه مشکوک بود.
مشاهدات اولیه و چالشهای تصویری پروفسور جیمز ری توضیح میدهد در حال بررسی تصاویر با وضوح پایین از این منطقه بودم که کوهی در لبه دهانه را نشان میداد.
ل باعث شد این مکان به عنوان محل فرود پرسویرنس انتخاب گردد، زیرا وجود آب احتمال حیات را تقویت میکرد.
نقش فعالیتهای آتشفشانی در افزایش پتانسیل زیستپذیری فعالیتهای آتشفشانی میتوانند احتمال زیستپذیری را افزایش دهند، چرا که فعالیتهای ثانویه آتشفشانی در محیطهای آبی قادرند انرژی و مواد شیمیایی مورد نیاز برای ظهور حیات اولیه را فراهم آورند. پروفسور ری تأکید میکند آتشفشانزایی در مریخ از چندین منظر دلچسب است؛ از جمله تأثیر آن بر زیستپذیری و کمک به درک بهتر تاریخ زمینشناسی سیاره.
دهانه یزرو یکی از بهترین مکانهای مورد مطالعه بر روی مریخ است. اگر اکنون یک آتشفشان در اینجا شناسایی کردهایم، بیندیشید چند آتشفشان دیگر تا به امروز ناشناخته ماندهاند.
شفشانی، دهانه یزرو را بینظیرتر کرده است.
ما در کنار سنگهای آذرین با ارزش علمی بالا، نمونههایی از سنگهای رسوبی شگفتانگیز داریم که ممکن است از یک منطقه زیستپذیر منشا گرفته باشند. خطر قطع بودجه مأموریتهای حیاتی ناسا این تحقیق تازه با پشتیبانی مشاهدات مدارگردهای قدیمی و جدید امکانپذیر شد. برخی از این مأموریتها، مانند مارس ادیسی، در معرض خطر توقف بودجه توسط دولت ترامپ قرار دارند.
بودجهای که برای برنامه بازگرداندن نمونههای مریخ تخصیص یافته بود، در حال لغو شدن است. این برنامه قصد دارد سنگهای جمعآوریشده توسط پرسویرنس، از جمله امیدوارکنندهترین نمونهها برای یافتن نشانههای حیات، را به زمین بازگرداند تا مورد تحلیل دقیق، از جمله سنیابی، قرار گیرند.