پیشگامان فراموششده فضا چرا پایونیر ۱۰ و ۱۱ پیش از وویجرها مهمترین کاوشگران منظومه شمسی بودند, وقتی از نخستین پیامهای بشر به ستارهها صحبت میشود، ذهن بلافاصله به صفحههای طلایی وویجر ۱ و ۲ میرود. اما تاریخچه کاوش فضایی شاهد است که پیش از پرتاب وویجرها، دو فضاپیما به نامهای پایونیر ۱۰ و ۱۱ این افتخار را به دست آورده بودند که نخستین پیام تصویری بشر را به سمت تمدنهای فرازمینی بفرستند.
پلاک پایونیر نخستین کارت ویزیت بشر در کهکشان پلاکهای مشهور نصبشده بر روی بدنه پایونیر ۱۰ و ۱۱، حاوی اطلاعاتی بودند که بعدها الگو برای پیامهای وویجر شدند. این پلاکها شامل نقشهای برای یافتن موقعیت منظومه شمسی در کهکشان با استفاده از تپشهای پالسارها، مکان زمین در میان سیارات، و تصاویری از یک مرد و یک زن برهنه در کنار طرحی از خود فضاپیما برای نشان دادن مقیاس بدن انسان بودند.
یء مصنوعی بشر از خورشید و زمین را دارد. وویجر ۲ نیز در ژوئیه ۲۰۲۳ (مرداد ۱۴۰۲) از پایونیر ۱۰ پیشی گرفت.
در حال حاضر پایونیر ۱۱ به عنوان چهارمین فضاپیما در فاصلههای بسیار دور از خورشید قرار دارد. این کاوشگران در میلیونهای سال آینده از نزدیکی ستارههای درخشان گذر خواهند کرد؛ پایونیر ۱۰ به سمت ستاره دبران (درخشانترین ستاره صورت فلکی گاو) و پایونیر ۱۱ به سمت ستاره لاندا در صورت فلکی عقاب حرکت میکنند.
معمای افت سرعت و کشف افکت پایونیر تیمهای کنترل مأموریت ناسا سالها پس از عبور این فضاپیماها از سیارات بیرونی، همچنان سیگنالهای ضعیف آنها را دریافت میکردند. آخرین تماس با پایونیر ۱۰ در ۲۳ ژانویه ۲۰۰۳ از فاصله ۱۲.۲۳ میلیارد کیلومتری و با پایونیر ۱۱ در ۴ نوامبر ۱۹۹۵ از فاصله ۶.۴ میلیارد کیلومتری برقرار شد.
روبرو بودند. در ابتدا دانشمندان گمان میرفتند که درک ما از گرانش در مقیاسهای کهکشانوار دچار نقص است.
اما چون هیچ فضاپیما یا جرم طبیعی دیگری این رفتار را نشان نمیداد، تمرکز بر روی خود فضاپیماها معطوف شد. تحقیقات نهایی ثابت کرد که این افکت پایونیر ناشی از نیروی واکنش حرارتی است؛ گرمای تولیدشده توسط مولدهای رادیوایزوتوپی (RTG) و وسایل الکترونیکی داخل فضاپیما، به صورت پرتوهای اینفرارد به سمت عقب فضاپیما ساطع میشد و نیرویی خفیف در خلاف جهت حرکت ایجاد میکرد.
میراث پایونیرها برای نسلهای بعدی کاوش پایونیرها در معنای واقعی کلمه پیشگام بودند. دادههای بدستآمده از عبور آنها از مشتری و زحل، مسیر را برای طراحی مأموریتهای پیشرفتهتر وویجر ۱ و ۲ هموار کرد. حتی نیوهورایزنز، کاوشگر پلوتو و کمربند کویپر که پنجمین فضاپیما خواهد بود که از منظومه شمسی خارج میشود، مدیون تجربیات پایونیرهاست.
میتوان با اطمینان گفت پایونیرها پرواز کردند تا وویجرها بتوانند اوج بگیرند و مرزهای دانش بشر را به فرازهای کهکشان بکشند.