آیت‌الله عبدالله جوادی آملی، مفسر قرآن و نهج‌البلاغه، در ادامه سلسله جلسات درس اخلاق در مسجد اعظم قم، روز چهارشنبه ۱۶ آبان‌ماه ۱۴۰۳ سخنان مهمی را درباره امام علی (ع) و حضرت زینب (س) بیان کرد.
امام علی (ع) ربانی این عالم هستند
صاحب تفسیر تسنیم نقل کرد که امام علی (ع) در بیانی نورانی فرموده‌اند فردی به ما درسی نیاموخته که بخواهیم برای شما بگوییم، بلکه من به عوالم دیگر سیر کرده‌ام و آمده‌ام. ایشان افزودند اگر سخن ایشان را گوش ندهیم، سخن چه کسی را باید گوش دهیم؟
آیت‌الله جوادی آملی توضیح داد خداوند گاه با یکی از اسماء خاص جوشن کبیر و گاه با مسمی تجلی می‌کند. برخی افراد در فقه، اصول، کلام، علوم تجربی، طب، فیزیک و شیمی متخصص‌اند، اما امام علی (ع) ربانی‌اند یعنی همه علوم و رشته‌های عملی و جمع بین علم و عمل را در خود دارند.
شهادت حضرت زینب (س) در کربلا
این مرجع تقلید با اشاره به اینکه حضرت زینب (س) فرزند چنین انسانی هستند، تصریح کرد زینب کبری عبارت قشنگ ما رایت الا جمیلا را به کار بردند. وقتی عبیدالله بن زیاد ملعون از ایشان پرسید کیف صنع الله باخیک (خدا با برادرت چگونه کرد؟)، فرمودند ما رایت الا جمیلا؛ به ما زیاد خوش گذشت.
مفسر قرآن کریم اضافه کرد محققان نقل کرده‌اند که حضرت زینب (س) در خلوت اشک ریختند، اما در محفل جلال و شکوه، حق را گفتند. این ما حصر است و رازی دارد که در برخی جلسات بیان خواهد شد؛ ایشان چه دیدند که جز زیبایی ندیدند.
خطبه ۱۰۸ نهج‌البلاغه و راهنمایی برای مردم
شارح نهج‌البلاغه با استناد به خطبه ۱۰۸ اظهار داشت امام علی (ع) فرمودند مردم به سخن عالم خداشناس گوش دهید، دل‌های خود را در پیشگاه او حاضر کنید و با فریاد‌های او بیدار شوید. رهبر جامعه باید با راستی سخن بگوید، پراکندگی مردم را به وحدت تبدیل کند و اندیشه خود را برای پذیرش حق آماده سازد.
آیت‌الله جوادی آملی ادامه داد پیشوای شما حقیقت‌ها را برای شما شکافته است، چونان شکافتن مهره‌های ظریف و بیرون کشیدن حقیقت از باطل، چون شیره درختی که از بدنه آن خارج شود.
علم با عمل، حافظ آبروی انسان است
این مفسر قرآن بیان کرد فردی که علم نیاموخت و به فکر دنیا بود و از آخرت غافل شد، آبرویش خواهد رفت. قرآن می‌فرماید دنیا بوستان و باغ است اما میوه نمی‌دهد؛ میوه در آخرت است. علم تو را حفظ می‌کند اما باید زحمت بکشی تا علمت را نگه داری؛ هرچه تدریس کنی و کتاب بنویسی و علم را به دیگران بیاموزی، بیش‌تر می‌شود، برخلاف مال که با بخشش کم می‌شود.
صاحب تفسیر تسنیم افزود با بخشش، مال کم و علم زیاد می‌شود. آن چیزی که ثمر مال است، به محض اینکه مال برود، حیثیت و آبروی اجتماعی انسان هم از بین می‌رود. پس تا می‌توانی علم بیاموز.
ضرورت مطالعه کتاب همه نهج‌البلاغه
آیت‌الله جوادی آملی تأکید کرد بر همه ما فکر است که کتاب همه نهج‌البلاغه را در کتابخانه داشته باشیم، چون کتاب سیدرضی بخشی از نهج‌البلاغه است. حضرت علی (ع) در یک خطبه به اندازه سوره بقره، ایستاده سخن گفته‌اند که در کتاب سیدرضی نیست اما در همه نهج‌البلاغه موجود است.
مفسر قرآن کریم تصریح کرد می‌گوییم نهج‌البلاغه تالی‌تلو قرآن است چون عقل از این مقدار علم متحیر می‌شود. امام علی (ع) فرمودند احدی تا بحال همانند من نیامده است، و این‌ها را از پیامبر (ص) آموخته‌ام و ربانی این امت هستم.
خطبه‌های علی (ع) هوش از سر انسان می‌برد
این مرجع تقلید خاطرنشان کرد خطبه‌های امام علی (ع) هوش از سر انسان می‌برد. ایشان طوری سخن گفته‌اند که همه آن با لیاقت درس و گفتگو است. ما لابد باید در کنار قرآن کریم به این اندوخته علمی دقت کنیم، چرا که ائمه (ع) نیز به امام علی (ع) ارجاع می‌دادند، چون اندوخته علمی آنان از ایشان و حضرت زهرا (س) گرفته شده است.
آیت‌الله جوادی آملی در پایان گفت امام علی (ع) فرمودند یا کمیل، جستوجوی کسب علم برو که مایه آبرو برای انسان است. اکنون پس از گذشت هزار و دویست سال از وفات کلینی، همچنان از او نقل می‌کنیم. دو قرن می‌گذرد و از شیخ انصاری، آخوند خراسانی و آیت‌الله بروجردی نام می‌بریم. پیشرفت علمی وقف این بزرگان نیست، پس جستوجوی علم همراه با عمل برو.